Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..

Ahmet Vâlâ Nurettin (Vâ-Nû)(1901-Selanik, 9 Mart 1967-İstanbul), çocukluktan beri arkadaşı olduğu Nazım Hikmet'le(15.Ocak.1902-Selanik,3.Haziran.1963-Moskova)birlikte İstanbul’dan Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'yekatılmak üzere Ankara'ya giderler.  Ankara onları Bolu'ya öğretmen olarak görevlendirir. Ancak Bolu'daki toplumsal düşünceli Ağır Ceza Reisi'nin Sovyetler Birliği'ndeki değişiklikleri büyük övgülerle anlatması, ayrıca oradaki rahatsız edici irtica baskısı onları Bolu’dan ayrılmak zorunda bırakır ve eğitimleri için de Moskova'ya yöneltir. Batum üzerinden Moskova'ya giderler.
 Vâ-Nû’nun, arkadaşı Nâzım Hikmet'i anlattığı ilk baskısı 1965’de yapılan Bu Dünyadan Nâzım Geçti kitabı, anısıcaklığı, içtenliği ve belgesel niteliğiyle büyük ilgi görür.
İlke Yayınları arasında Ekim 1995’de çıkan bu elimizdeki baskısından ise konumuz ile ilgili bölümleri okuyacağız. (Kitabı Araştırmacı-Yazar Nihat Yasa bulup gönderdi-Teşekkürler)
Vâ-Nû kitabın başında şu açıklamayı yapar:
Nâzım Hikmet’in çocukluk ve gençlik arkadaşımdır. Anadolu’daki, Kafkasya’daki, Rusya’daki maceralı seyahatlerinde siyâsi fikirleri ve estetiği gelişirken yanında tek görgü şahidi bendim. O bakımdan hâtıralarımı birinci elden naklederek vesikalar bırakmak, mukadderatın bana yüklediği borçtur. Tarihe karşı bu vazifemi daima ihtar etmiş ve eserin ağır yükünü bizzat çekmiş olan hayat arkadaşım Müzehher Vâ-Nû’ya kitabımı minnetle ithaf ediyorum.”(shf:11)
1921 yılının ilk günüSirkeci rıhtımından kalkan çok eski ve çok küçük  “Yeni Dünya” vapuruna dört hececi şair, yani bizden başka Yusuf Ziya ve Faruk Nafiz binecektik.  Vakit gazetesi sahibi Hakkı Tarık ile tarih hocası Emin Ali ve kardeşim Faruk Vâ-Nû grubumuzu geçirmeğe gelmişti.
 Emin Ali eğilip son nasihatini verdi:
-Mustafa Kemal’in izinden ayrılmayın. Anadolu’da türlü cereyanlarla karşılaşacaksınız, hiç birine uymayın. Sözümü dinlerseniz bütün yollar önünüze açılacaktır. (sh:54)
*****
- Bu küçük vapur (Yeni Dünya), Akçakoca’dan bizi Zonguldak’a bırakacak. Oradan başka vapurla Trabzon’a gideceğiz.
-Madem ki Zonguldak’a uğruyoruz, Anadolu’ya ilk gelişimizde bize ziyafet çeken şiirsever aydınlara biz de bir ziyafet çekelim, Vâlâ.
-Peki Nazım, onlarınkinden daha mükemmel bir sofra donatalım.
Gelsin rakılar, gitsin boş meze tabakları, gelsin dolu meze tabakları.
Fakat Zonguldaklılar ikramda bizden aşağı kalmamışlardı. Hatta bir de yaman sürpriz hazırladılar.(shf:210)
*****
Zonguldak’ın o zamanki dekoru hayalimde yer etmiştir: Deniz kıyısında bir dağ, dağın güzel sırtlarında villalar, eteklerinde mağaralar. Villalarda patronlar, mağaralarda da maden işçileri..Sosyalistleri çileden çıkaracak bir manzara ki değmeyin gitsin.
Patronlar ama ne patron! Çoğu imtiyaz sahibi ecnebiler. Hatta içlerinde Rumlar vardı ki, soydaşlarıyla cephede boğuşuyorduk. Bir terbiyeli, “rafine” Grek’in muhteşem villasına Zonguldaklı aydınlar, her ne münasebetle ise bizi davet ettirdiler.
Kapılardan karşılandık. Bey kıyafetli uşaklar, prostelâlı hizmetçiler, görülmemiş yemekler, içilmemiş içkiler. Balık yumurtası, havyar, şampanya, tatlı dil, iltifat… Ve belki de bir kurnaz Grek’in Kurtuluş Savaşı’na komplimanları…Ben Ankara’dan yeni gelmişim, yelpaze kalpağımla! Milliyetçi şiirler haykıran Nâzım Hikmet’in upuzun kalpağı karşısında rafine reveranslar… Zâhir patron, “Bunlarda bir iş var” diye düşünmüş olacak.
Veda edip kayalıklardan aşağı iniyoruz. Maden İşçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşıyorlar. O zamandan aklımda kaldı. Sabah akşam ha babam karamancar yiyorlar. Sebze denemez, devedikeninden halıca bir ot…Midelerimizdeki yemeklerden utanıyoruz, bu kömür karasına bulanmış insanların  neler atıştırdığını görünce…Dekorlar ve insanlar karşısında utanıyoruz.
Nazım bütün bunları zaman zaman şiirlerine, piyeslerine geçirmiştir. (shf:211)
*****
Bekir K. Ahıskalı,02 Aralık 2008 tarihinde kendi bloğunda yazdığı “Törelere İsyan Eden Adam Nazım-2” başlıklı yazısında ise şu bilgileri verir:
Nazım Hikmet, İstanbul için “Başkasının olursa yıkılmalı bu İstanbul” der. İstanbul’da yaşamak onur kırıcı bir hal almaya başlayınca Mustafa Kemal Harekatı’na katılmaya karar vermiş, 1920’de habersizce Anadolu’ya, önce Zonguldak sonra İnebolu’ya geçeceklerdir. Sahte belgelerle kaçan dört genç şair vardır. Nazım Hikmet, Vala Nureddin, Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel… (Vâ-Nû  tarihi 1921 olarak vermektedir)
Bu dört kafadar önce Zonguldak’a geldiler.Orada alkışlarla karşılandılar. Nazım Hikmet’in kalabalıklar karşısında ilk söyleşisi ve şiir okuması bu ilde olmuştur. Zonguldak’ta alkışlanmak tanınıyor olmak bu dört edebiyatçımızı çok mutlu etmiştir. Şaşkınlık ve mutluluk karışmıştır.
Mustafa Kemal Harekatına katılmak için işgal altında olan İstanbul’dan kaçmayı göze alan yüzlerce idealist genç vardır ve kaçmışlardır. Hatta kaçıp Mustafa Kemal Harekatı’na katılanlar arasında kadınlar da vardır. Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nın başlangıç yeri İstanbul’dur. Samsun ilk somut ve gözle görülür ilk adımın atıldığı yerdir.   
Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nda öyle bir ağ sağlanmıştır ki Anadolu’da bir ilden diğer bir ile izinsiz geçmek mümkün değildir. Bir ile veya ilçeye o ilçeden olmayanların girmeleri izne tabidir ki bu izin derin bir soruşturma neticesinde verilmektedir.
*****
1921 yılınınZonguldak’ı. Vâ-Nû’nun tarifine uygun yer Fransız Mahallesi olmalı (şimdiki Fener Mah.). Konuk  edildikleri yer, bu mahallede oturan bir “rafine Grek”in “muhteşem villası”.Rafine sözcüğü Fransızca’dan dilimize geçer ve ikincil anlamı olarak “Hassas, duygulu, nazik, ince, seçkin, entelektüel, duygululuk sahibi”   anlamında kullanılır.
Nazım Hikmet ve arkadaşı Vâ-Nû’yu bu zengin konağına “Zonguldaklı aydınlar” davet ettirirler. Şimdi, düşünelim, soruşturalım bakalım, “1921 yılının Zonguldaklı aydınları” kimler olabilir?
21.Haziran.1921’de Fransız askeri güçleri,kurdukları kuşatmayı kaldırarak şehirden ayrılmak zorunda kalırlar. Ancak kömür madeni ocakları Fransızlar’ın kontrolündedir. Yeni Cumhuriyet maden işletmesinin tümünü 1937 yılında parası karşılığında Fransızlar’dan alacaktır.
Vâ-Nû’nun anlatımında “villardaki lüküs hayat”a karşın, “maden işçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşamaktadırlar”cümlesi var. Paşa torunu Nazım Hikmet, “çalışan emekçi kesim” olarak İstanbul’da küçük meslek insanlarını ve çıraklarını görmüştür. Maden işçileri ise, Nazım Hikmet’in gördüğü ilk işçiler olmalı. 
               *****
Nazım Hikmet Zonguldak’ta bir topluluk önünde ilk kez şiir okuyor, alkışlanıyor. Dönemin genç aydınları ise akşamında  onları muhteşem bir villada ağırlıyorlar. Acaba bu“Zonguldaklı aydınlar”dan geriye bir anlatı, bir iz, mektup, yazılı veya sözlü bir anı kalmış mıdır?

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 498
Yazılma Tarihi : 2018-05-01
 
  İstatistik
  Dün : 2718
  Bugün : 2295
  Toplam: 4828326
   Online :

  160 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .M.ÇELİKEL LİSESİ’ne VEDA  2019-05-20 0 15 
2 .YIL 1995 MAYIS’IN ONDOKUZU   2019-05-13 0 70 
3 .ÇAYCUMA EĞİTİM KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-05-06 0 56 
4 .ÇAYIRKÖY MAĞRASI ve BALAT DAĞI  2019-04-29 0 60 
5 .ŞAİRİ-ŞİİRİ SÎGAYA ÇEKMEK ..   2019-04-24 0 154 
6 .DEVLETİN GÖZÜ ÖNÜNDE..  2019-04-22 0 46 
7 .HEYECANLI SEÇİMLER..  2019-04-15 0 64 
8 .DEVREK…DEVREK..  2019-04-09 0 198 
9 .İŞTE MART’ın SONU  2019-03-26 0 122 
10 .TARİH OKUMANIZ GEREKLİ!..  2019-03-19 0 98 
11 .ZONGULDAK BAHARI  2019-03-11 0 139 
12 .ZOKEV KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-03-04 0 127 
13 .GÜLERYÜZ’den: OTUZ GÜN  2019-02-24 0 123 
14 .TÖBDER’de TANZİM SATIŞI!..  2019-02-19 0 128 
15 .NASIL BİR KENT İSTİYORUZ?   2019-02-12 0 129 
16 .PEKİ, ÇARESİZ MİYİZ?  2019-01-29 0 175 
17 .DEVREK EMEK GÜNÜ  2019-01-04 0 189 
18 .BİR ŞAİRLER KENTİ ZONGULDAK  2018-12-03 0 295 
19 .MUSTAFA KEMAL’den KURTULMAK!  2018-11-26 0 194 
20 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 325 
21 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 347 
22 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 283 
23 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 276 
24 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 291 
25 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 432 
26 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 281 
27 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 1098 
28 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 344 
29 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 423 
30 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 459 
31 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 422 
32 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 612 
33 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 470 
34 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 496 
35 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 498 
36 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 412 
37 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 513 
38 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 399 
39 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 509 
40 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 534 
41 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 578 
42 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 549 
43 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 521 
44 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 578 
45 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 604 
46 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 1018 
47 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 709 
48 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 559 
49 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 644 
50 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 530 
51 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 558 
52 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 575 
53 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 564 
54 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 595 
55 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 679 
56 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 656 
57 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 631 
58 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 582 
59 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 590 
60 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 642 
61 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 634 
62 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 611 
63 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 619 
64 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 831 
65 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 620 
66 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 657 
67 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 621 
68 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 663 
69 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 809 
70 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 680 
71 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 639 
72 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 743 
73 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 617 
74 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 672 
75 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 717 
76 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 645 
77 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 708 
78 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 801 
79 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 756 
80 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 701 
81 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 777 
82 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 921 
83 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 721 
84 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 927 
85 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 717 
86 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 837 
87 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 977 
88 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 1012 
89 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 927 
90 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 1021 
91 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1238 
92 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1162 
93 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1334 
94 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 1054 
95 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 893 
96 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 961 
97 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 950 
98 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 915 
99 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 978 
100 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 999 
101 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 1081 
102 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 895 
103 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 1013 
104 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 1026 
105 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 1060 
106 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 1132 
107 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 1041 
108 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 1033 
109 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1191 
110 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 1121 
111 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1596 
112 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1162 
113 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1166 
114 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 1037 
115 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 1054 
116 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1379 
117 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1267 
118 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1199 
119 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1337 
120 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1434 
121 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1263 
122 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1261 
123 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1186 
124 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1182 
125 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1352 
126 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1339 
127 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1392 
128 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1411 
129 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1306 
130 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1283 
131 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1440 
132 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1363 
133 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1420 
134 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1352 
135 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1392 
136 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1610 
137 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1333 
138 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1477 
139 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1452 
140 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1501 
141 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1459 
142 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1695 
143 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2364 
144 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1535 
145 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1543 
146 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1464 
147 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1429 
148 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1484 
149 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1460 
150 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1523 
151 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1513 
152 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1576 
153 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1484 
154 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1542 
155 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1702 
156 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1747 
157 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1601 
158 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1660 
159 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1665 
160 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2548 
161 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1541 
162 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1572 
163 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1585 
164 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1788 
165 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1508 
166 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1914 
167 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3635 
168 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3410 
169 .Çankaya   2013-04-16 0 2614 
170 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2688 
171 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 3115 
172 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2365