Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..

Ahmet Vâlâ Nurettin (Vâ-Nû)(1901-Selanik, 9 Mart 1967-İstanbul), çocukluktan beri arkadaşı olduğu Nazım Hikmet'le(15.Ocak.1902-Selanik,3.Haziran.1963-Moskova)birlikte İstanbul’dan Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'yekatılmak üzere Ankara'ya giderler.  Ankara onları Bolu'ya öğretmen olarak görevlendirir. Ancak Bolu'daki toplumsal düşünceli Ağır Ceza Reisi'nin Sovyetler Birliği'ndeki değişiklikleri büyük övgülerle anlatması, ayrıca oradaki rahatsız edici irtica baskısı onları Bolu’dan ayrılmak zorunda bırakır ve eğitimleri için de Moskova'ya yöneltir. Batum üzerinden Moskova'ya giderler.
 Vâ-Nû’nun, arkadaşı Nâzım Hikmet'i anlattığı ilk baskısı 1965’de yapılan Bu Dünyadan Nâzım Geçti kitabı, anısıcaklığı, içtenliği ve belgesel niteliğiyle büyük ilgi görür.
İlke Yayınları arasında Ekim 1995’de çıkan bu elimizdeki baskısından ise konumuz ile ilgili bölümleri okuyacağız. (Kitabı Araştırmacı-Yazar Nihat Yasa bulup gönderdi-Teşekkürler)
Vâ-Nû kitabın başında şu açıklamayı yapar:
Nâzım Hikmet’in çocukluk ve gençlik arkadaşımdır. Anadolu’daki, Kafkasya’daki, Rusya’daki maceralı seyahatlerinde siyâsi fikirleri ve estetiği gelişirken yanında tek görgü şahidi bendim. O bakımdan hâtıralarımı birinci elden naklederek vesikalar bırakmak, mukadderatın bana yüklediği borçtur. Tarihe karşı bu vazifemi daima ihtar etmiş ve eserin ağır yükünü bizzat çekmiş olan hayat arkadaşım Müzehher Vâ-Nû’ya kitabımı minnetle ithaf ediyorum.”(shf:11)
1921 yılının ilk günüSirkeci rıhtımından kalkan çok eski ve çok küçük  “Yeni Dünya” vapuruna dört hececi şair, yani bizden başka Yusuf Ziya ve Faruk Nafiz binecektik.  Vakit gazetesi sahibi Hakkı Tarık ile tarih hocası Emin Ali ve kardeşim Faruk Vâ-Nû grubumuzu geçirmeğe gelmişti.
 Emin Ali eğilip son nasihatini verdi:
-Mustafa Kemal’in izinden ayrılmayın. Anadolu’da türlü cereyanlarla karşılaşacaksınız, hiç birine uymayın. Sözümü dinlerseniz bütün yollar önünüze açılacaktır. (sh:54)
*****
- Bu küçük vapur (Yeni Dünya), Akçakoca’dan bizi Zonguldak’a bırakacak. Oradan başka vapurla Trabzon’a gideceğiz.
-Madem ki Zonguldak’a uğruyoruz, Anadolu’ya ilk gelişimizde bize ziyafet çeken şiirsever aydınlara biz de bir ziyafet çekelim, Vâlâ.
-Peki Nazım, onlarınkinden daha mükemmel bir sofra donatalım.
Gelsin rakılar, gitsin boş meze tabakları, gelsin dolu meze tabakları.
Fakat Zonguldaklılar ikramda bizden aşağı kalmamışlardı. Hatta bir de yaman sürpriz hazırladılar.(shf:210)
*****
Zonguldak’ın o zamanki dekoru hayalimde yer etmiştir: Deniz kıyısında bir dağ, dağın güzel sırtlarında villalar, eteklerinde mağaralar. Villalarda patronlar, mağaralarda da maden işçileri..Sosyalistleri çileden çıkaracak bir manzara ki değmeyin gitsin.
Patronlar ama ne patron! Çoğu imtiyaz sahibi ecnebiler. Hatta içlerinde Rumlar vardı ki, soydaşlarıyla cephede boğuşuyorduk. Bir terbiyeli, “rafine” Grek’in muhteşem villasına Zonguldaklı aydınlar, her ne münasebetle ise bizi davet ettirdiler.
Kapılardan karşılandık. Bey kıyafetli uşaklar, prostelâlı hizmetçiler, görülmemiş yemekler, içilmemiş içkiler. Balık yumurtası, havyar, şampanya, tatlı dil, iltifat… Ve belki de bir kurnaz Grek’in Kurtuluş Savaşı’na komplimanları…Ben Ankara’dan yeni gelmişim, yelpaze kalpağımla! Milliyetçi şiirler haykıran Nâzım Hikmet’in upuzun kalpağı karşısında rafine reveranslar… Zâhir patron, “Bunlarda bir iş var” diye düşünmüş olacak.
Veda edip kayalıklardan aşağı iniyoruz. Maden İşçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşıyorlar. O zamandan aklımda kaldı. Sabah akşam ha babam karamancar yiyorlar. Sebze denemez, devedikeninden halıca bir ot…Midelerimizdeki yemeklerden utanıyoruz, bu kömür karasına bulanmış insanların  neler atıştırdığını görünce…Dekorlar ve insanlar karşısında utanıyoruz.
Nazım bütün bunları zaman zaman şiirlerine, piyeslerine geçirmiştir. (shf:211)
*****
Bekir K. Ahıskalı,02 Aralık 2008 tarihinde kendi bloğunda yazdığı “Törelere İsyan Eden Adam Nazım-2” başlıklı yazısında ise şu bilgileri verir:
Nazım Hikmet, İstanbul için “Başkasının olursa yıkılmalı bu İstanbul” der. İstanbul’da yaşamak onur kırıcı bir hal almaya başlayınca Mustafa Kemal Harekatı’na katılmaya karar vermiş, 1920’de habersizce Anadolu’ya, önce Zonguldak sonra İnebolu’ya geçeceklerdir. Sahte belgelerle kaçan dört genç şair vardır. Nazım Hikmet, Vala Nureddin, Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel… (Vâ-Nû  tarihi 1921 olarak vermektedir)
Bu dört kafadar önce Zonguldak’a geldiler.Orada alkışlarla karşılandılar. Nazım Hikmet’in kalabalıklar karşısında ilk söyleşisi ve şiir okuması bu ilde olmuştur. Zonguldak’ta alkışlanmak tanınıyor olmak bu dört edebiyatçımızı çok mutlu etmiştir. Şaşkınlık ve mutluluk karışmıştır.
Mustafa Kemal Harekatına katılmak için işgal altında olan İstanbul’dan kaçmayı göze alan yüzlerce idealist genç vardır ve kaçmışlardır. Hatta kaçıp Mustafa Kemal Harekatı’na katılanlar arasında kadınlar da vardır. Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nın başlangıç yeri İstanbul’dur. Samsun ilk somut ve gözle görülür ilk adımın atıldığı yerdir.   
Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nda öyle bir ağ sağlanmıştır ki Anadolu’da bir ilden diğer bir ile izinsiz geçmek mümkün değildir. Bir ile veya ilçeye o ilçeden olmayanların girmeleri izne tabidir ki bu izin derin bir soruşturma neticesinde verilmektedir.
*****
1921 yılınınZonguldak’ı. Vâ-Nû’nun tarifine uygun yer Fransız Mahallesi olmalı (şimdiki Fener Mah.). Konuk  edildikleri yer, bu mahallede oturan bir “rafine Grek”in “muhteşem villası”.Rafine sözcüğü Fransızca’dan dilimize geçer ve ikincil anlamı olarak “Hassas, duygulu, nazik, ince, seçkin, entelektüel, duygululuk sahibi”   anlamında kullanılır.
Nazım Hikmet ve arkadaşı Vâ-Nû’yu bu zengin konağına “Zonguldaklı aydınlar” davet ettirirler. Şimdi, düşünelim, soruşturalım bakalım, “1921 yılının Zonguldaklı aydınları” kimler olabilir?
21.Haziran.1921’de Fransız askeri güçleri,kurdukları kuşatmayı kaldırarak şehirden ayrılmak zorunda kalırlar. Ancak kömür madeni ocakları Fransızlar’ın kontrolündedir. Yeni Cumhuriyet maden işletmesinin tümünü 1937 yılında parası karşılığında Fransızlar’dan alacaktır.
Vâ-Nû’nun anlatımında “villardaki lüküs hayat”a karşın, “maden işçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşamaktadırlar”cümlesi var. Paşa torunu Nazım Hikmet, “çalışan emekçi kesim” olarak İstanbul’da küçük meslek insanlarını ve çıraklarını görmüştür. Maden işçileri ise, Nazım Hikmet’in gördüğü ilk işçiler olmalı. 
               *****
Nazım Hikmet Zonguldak’ta bir topluluk önünde ilk kez şiir okuyor, alkışlanıyor. Dönemin genç aydınları ise akşamında  onları muhteşem bir villada ağırlıyorlar. Acaba bu“Zonguldaklı aydınlar”dan geriye bir anlatı, bir iz, mektup, yazılı veya sözlü bir anı kalmış mıdır?

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 366
Yazılma Tarihi : 2018-05-01
 
  İstatistik
  Dün : 2104
  Bugün : 1101
  Toplam: 4665294
   Online :

  142 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .İKİ YOLCU BİR HANCI  2019-01-07 0 94 
2 .DEVREK EMEK GÜNÜ  2019-01-04 0 66 
3 .BİR ŞAİRLER KENTİ ZONGULDAK  2018-12-03 0 170 
4 .MUSTAFA KEMAL’den KURTULMAK!  2018-11-26 0 110 
5 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 225 
6 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 261 
7 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 176 
8 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 182 
9 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 202 
10 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 342 
11 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 179 
12 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 998 
13 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 252 
14 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 311 
15 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 355 
16 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 323 
17 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 522 
18 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 367 
19 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 401 
20 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 366 
21 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 329 
22 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 427 
23 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 307 
24 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 430 
25 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 438 
26 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 498 
27 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 465 
28 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 420 
29 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 455 
30 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 508 
31 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 906 
32 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 592 
33 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 484 
34 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 524 
35 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 445 
36 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 456 
37 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 479 
38 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 463 
39 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 499 
40 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 568 
41 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 550 
42 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 538 
43 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 501 
44 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 517 
45 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 537 
46 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 548 
47 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 526 
48 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 536 
49 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 724 
50 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 548 
51 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 560 
52 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 552 
53 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 569 
54 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 717 
55 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 587 
56 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 563 
57 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 660 
58 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 532 
59 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 592 
60 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 625 
61 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 573 
62 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 623 
63 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 711 
64 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 667 
65 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 606 
66 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 695 
67 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 820 
68 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 635 
69 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 844 
70 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 649 
71 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 746 
72 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 872 
73 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 938 
74 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 842 
75 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 940 
76 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1147 
77 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1055 
78 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1251 
79 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 957 
80 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 819 
81 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 875 
82 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 878 
83 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 836 
84 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 901 
85 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 923 
86 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 990 
87 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 835 
88 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 940 
89 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 956 
90 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 964 
91 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 1031 
92 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 950 
93 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 953 
94 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1101 
95 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 1046 
96 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1487 
97 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1091 
98 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1080 
99 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 975 
100 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 969 
101 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1292 
102 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1182 
103 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1114 
104 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1230 
105 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1362 
106 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1168 
107 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1186 
108 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1127 
109 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1086 
110 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1277 
111 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1277 
112 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1312 
113 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1334 
114 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1210 
115 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1213 
116 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1363 
117 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1277 
118 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1334 
119 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1284 
120 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1304 
121 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1542 
122 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1270 
123 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1391 
124 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1372 
125 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1427 
126 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1400 
127 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1588 
128 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2268 
129 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1453 
130 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1476 
131 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1387 
132 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1363 
133 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1415 
134 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1397 
135 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1455 
136 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1447 
137 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1487 
138 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1422 
139 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1487 
140 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1639 
141 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1686 
142 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1532 
143 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1602 
144 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1600 
145 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2456 
146 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1476 
147 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1511 
148 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1530 
149 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1715 
150 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1449 
151 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1858 
152 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3545 
153 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3332 
154 .Çankaya   2013-04-16 0 2535 
155 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2619 
156 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 3031 
157 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2298