Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..

Ahmet Vâlâ Nurettin (Vâ-Nû)(1901-Selanik, 9 Mart 1967-İstanbul), çocukluktan beri arkadaşı olduğu Nazım Hikmet'le(15.Ocak.1902-Selanik,3.Haziran.1963-Moskova)birlikte İstanbul’dan Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'yekatılmak üzere Ankara'ya giderler.  Ankara onları Bolu'ya öğretmen olarak görevlendirir. Ancak Bolu'daki toplumsal düşünceli Ağır Ceza Reisi'nin Sovyetler Birliği'ndeki değişiklikleri büyük övgülerle anlatması, ayrıca oradaki rahatsız edici irtica baskısı onları Bolu’dan ayrılmak zorunda bırakır ve eğitimleri için de Moskova'ya yöneltir. Batum üzerinden Moskova'ya giderler.
 Vâ-Nû’nun, arkadaşı Nâzım Hikmet'i anlattığı ilk baskısı 1965’de yapılan Bu Dünyadan Nâzım Geçti kitabı, anısıcaklığı, içtenliği ve belgesel niteliğiyle büyük ilgi görür.
İlke Yayınları arasında Ekim 1995’de çıkan bu elimizdeki baskısından ise konumuz ile ilgili bölümleri okuyacağız. (Kitabı Araştırmacı-Yazar Nihat Yasa bulup gönderdi-Teşekkürler)
Vâ-Nû kitabın başında şu açıklamayı yapar:
Nâzım Hikmet’in çocukluk ve gençlik arkadaşımdır. Anadolu’daki, Kafkasya’daki, Rusya’daki maceralı seyahatlerinde siyâsi fikirleri ve estetiği gelişirken yanında tek görgü şahidi bendim. O bakımdan hâtıralarımı birinci elden naklederek vesikalar bırakmak, mukadderatın bana yüklediği borçtur. Tarihe karşı bu vazifemi daima ihtar etmiş ve eserin ağır yükünü bizzat çekmiş olan hayat arkadaşım Müzehher Vâ-Nû’ya kitabımı minnetle ithaf ediyorum.”(shf:11)
1921 yılının ilk günüSirkeci rıhtımından kalkan çok eski ve çok küçük  “Yeni Dünya” vapuruna dört hececi şair, yani bizden başka Yusuf Ziya ve Faruk Nafiz binecektik.  Vakit gazetesi sahibi Hakkı Tarık ile tarih hocası Emin Ali ve kardeşim Faruk Vâ-Nû grubumuzu geçirmeğe gelmişti.
 Emin Ali eğilip son nasihatini verdi:
-Mustafa Kemal’in izinden ayrılmayın. Anadolu’da türlü cereyanlarla karşılaşacaksınız, hiç birine uymayın. Sözümü dinlerseniz bütün yollar önünüze açılacaktır. (sh:54)
*****
- Bu küçük vapur (Yeni Dünya), Akçakoca’dan bizi Zonguldak’a bırakacak. Oradan başka vapurla Trabzon’a gideceğiz.
-Madem ki Zonguldak’a uğruyoruz, Anadolu’ya ilk gelişimizde bize ziyafet çeken şiirsever aydınlara biz de bir ziyafet çekelim, Vâlâ.
-Peki Nazım, onlarınkinden daha mükemmel bir sofra donatalım.
Gelsin rakılar, gitsin boş meze tabakları, gelsin dolu meze tabakları.
Fakat Zonguldaklılar ikramda bizden aşağı kalmamışlardı. Hatta bir de yaman sürpriz hazırladılar.(shf:210)
*****
Zonguldak’ın o zamanki dekoru hayalimde yer etmiştir: Deniz kıyısında bir dağ, dağın güzel sırtlarında villalar, eteklerinde mağaralar. Villalarda patronlar, mağaralarda da maden işçileri..Sosyalistleri çileden çıkaracak bir manzara ki değmeyin gitsin.
Patronlar ama ne patron! Çoğu imtiyaz sahibi ecnebiler. Hatta içlerinde Rumlar vardı ki, soydaşlarıyla cephede boğuşuyorduk. Bir terbiyeli, “rafine” Grek’in muhteşem villasına Zonguldaklı aydınlar, her ne münasebetle ise bizi davet ettirdiler.
Kapılardan karşılandık. Bey kıyafetli uşaklar, prostelâlı hizmetçiler, görülmemiş yemekler, içilmemiş içkiler. Balık yumurtası, havyar, şampanya, tatlı dil, iltifat… Ve belki de bir kurnaz Grek’in Kurtuluş Savaşı’na komplimanları…Ben Ankara’dan yeni gelmişim, yelpaze kalpağımla! Milliyetçi şiirler haykıran Nâzım Hikmet’in upuzun kalpağı karşısında rafine reveranslar… Zâhir patron, “Bunlarda bir iş var” diye düşünmüş olacak.
Veda edip kayalıklardan aşağı iniyoruz. Maden İşçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşıyorlar. O zamandan aklımda kaldı. Sabah akşam ha babam karamancar yiyorlar. Sebze denemez, devedikeninden halıca bir ot…Midelerimizdeki yemeklerden utanıyoruz, bu kömür karasına bulanmış insanların  neler atıştırdığını görünce…Dekorlar ve insanlar karşısında utanıyoruz.
Nazım bütün bunları zaman zaman şiirlerine, piyeslerine geçirmiştir. (shf:211)
*****
Bekir K. Ahıskalı,02 Aralık 2008 tarihinde kendi bloğunda yazdığı “Törelere İsyan Eden Adam Nazım-2” başlıklı yazısında ise şu bilgileri verir:
Nazım Hikmet, İstanbul için “Başkasının olursa yıkılmalı bu İstanbul” der. İstanbul’da yaşamak onur kırıcı bir hal almaya başlayınca Mustafa Kemal Harekatı’na katılmaya karar vermiş, 1920’de habersizce Anadolu’ya, önce Zonguldak sonra İnebolu’ya geçeceklerdir. Sahte belgelerle kaçan dört genç şair vardır. Nazım Hikmet, Vala Nureddin, Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel… (Vâ-Nû  tarihi 1921 olarak vermektedir)
Bu dört kafadar önce Zonguldak’a geldiler.Orada alkışlarla karşılandılar. Nazım Hikmet’in kalabalıklar karşısında ilk söyleşisi ve şiir okuması bu ilde olmuştur. Zonguldak’ta alkışlanmak tanınıyor olmak bu dört edebiyatçımızı çok mutlu etmiştir. Şaşkınlık ve mutluluk karışmıştır.
Mustafa Kemal Harekatına katılmak için işgal altında olan İstanbul’dan kaçmayı göze alan yüzlerce idealist genç vardır ve kaçmışlardır. Hatta kaçıp Mustafa Kemal Harekatı’na katılanlar arasında kadınlar da vardır. Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nın başlangıç yeri İstanbul’dur. Samsun ilk somut ve gözle görülür ilk adımın atıldığı yerdir.   
Kurtuluş Mücadelesi Harekatı’nda öyle bir ağ sağlanmıştır ki Anadolu’da bir ilden diğer bir ile izinsiz geçmek mümkün değildir. Bir ile veya ilçeye o ilçeden olmayanların girmeleri izne tabidir ki bu izin derin bir soruşturma neticesinde verilmektedir.
*****
1921 yılınınZonguldak’ı. Vâ-Nû’nun tarifine uygun yer Fransız Mahallesi olmalı (şimdiki Fener Mah.). Konuk  edildikleri yer, bu mahallede oturan bir “rafine Grek”in “muhteşem villası”.Rafine sözcüğü Fransızca’dan dilimize geçer ve ikincil anlamı olarak “Hassas, duygulu, nazik, ince, seçkin, entelektüel, duygululuk sahibi”   anlamında kullanılır.
Nazım Hikmet ve arkadaşı Vâ-Nû’yu bu zengin konağına “Zonguldaklı aydınlar” davet ettirirler. Şimdi, düşünelim, soruşturalım bakalım, “1921 yılının Zonguldaklı aydınları” kimler olabilir?
21.Haziran.1921’de Fransız askeri güçleri,kurdukları kuşatmayı kaldırarak şehirden ayrılmak zorunda kalırlar. Ancak kömür madeni ocakları Fransızlar’ın kontrolündedir. Yeni Cumhuriyet maden işletmesinin tümünü 1937 yılında parası karşılığında Fransızlar’dan alacaktır.
Vâ-Nû’nun anlatımında “villardaki lüküs hayat”a karşın, “maden işçileri Taşdevri insanlarının hayatını yaşamaktadırlar”cümlesi var. Paşa torunu Nazım Hikmet, “çalışan emekçi kesim” olarak İstanbul’da küçük meslek insanlarını ve çıraklarını görmüştür. Maden işçileri ise, Nazım Hikmet’in gördüğü ilk işçiler olmalı. 
               *****
Nazım Hikmet Zonguldak’ta bir topluluk önünde ilk kez şiir okuyor, alkışlanıyor. Dönemin genç aydınları ise akşamında  onları muhteşem bir villada ağırlıyorlar. Acaba bu“Zonguldaklı aydınlar”dan geriye bir anlatı, bir iz, mektup, yazılı veya sözlü bir anı kalmış mıdır?

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 420
Yazılma Tarihi : 2018-05-01
 
  İstatistik
  Dün : 1525
  Bugün : 462
  Toplam: 4742258
   Online :

  99 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .TARİH OKUMANIZ GEREKLİ!..  2019-03-19 0
2 .ZONGULDAK BAHARI  2019-03-11 0 79 
3 .ZOKEV KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-03-04 0 60 
4 .GÜLERYÜZ’den: OTUZ GÜN  2019-02-24 0 72 
5 .TÖBDER’de TANZİM SATIŞI!..  2019-02-19 0 63 
6 .NASIL BİR KENT İSTİYORUZ?   2019-02-12 0 76 
7 .PEKİ, ÇARESİZ MİYİZ?  2019-01-29 0 114 
8 .DEVREK EMEK GÜNÜ  2019-01-04 0 127 
9 .BİR ŞAİRLER KENTİ ZONGULDAK  2018-12-03 0 227 
10 .MUSTAFA KEMAL’den KURTULMAK!  2018-11-26 0 141 
11 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 271 
12 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 296 
13 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 234 
14 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 221 
15 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 231 
16 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 378 
17 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 215 
18 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 1040 
19 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 290 
20 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 357 
21 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 395 
22 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 371 
23 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 555 
24 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 407 
25 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 439 
26 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 420 
27 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 355 
28 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 464 
29 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 347 
30 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 466 
31 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 479 
32 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 533 
33 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 496 
34 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 459 
35 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 505 
36 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 549 
37 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 957 
38 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 640 
39 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 519 
40 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 584 
41 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 480 
42 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 504 
43 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 527 
44 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 512 
45 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 540 
46 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 614 
47 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 593 
48 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 580 
49 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 535 
50 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 550 
51 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 580 
52 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 588 
53 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 565 
54 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 574 
55 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 772 
56 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 586 
57 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 605 
58 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 582 
59 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 607 
60 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 758 
61 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 626 
62 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 599 
63 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 692 
64 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 577 
65 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 628 
66 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 664 
67 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 609 
68 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 657 
69 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 749 
70 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 713 
71 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 649 
72 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 726 
73 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 865 
74 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 678 
75 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 881 
76 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 679 
77 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 785 
78 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 913 
79 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 969 
80 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 874 
81 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 973 
82 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1185 
83 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1102 
84 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1289 
85 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 1006 
86 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 848 
87 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 915 
88 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 911 
89 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 876 
90 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 931 
91 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 955 
92 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 1037 
93 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 866 
94 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 974 
95 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 989 
96 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 1005 
97 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 1077 
98 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 991 
99 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 988 
100 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1144 
101 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 1081 
102 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1535 
103 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1122 
104 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1116 
105 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 994 
106 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 1005 
107 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1327 
108 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1217 
109 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1152 
110 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1286 
111 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1390 
112 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1213 
113 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1218 
114 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1154 
115 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1115 
116 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1310 
117 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1307 
118 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1349 
119 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1362 
120 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1252 
121 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1241 
122 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1393 
123 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1307 
124 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1370 
125 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1316 
126 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1344 
127 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1567 
128 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1303 
129 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1432 
130 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1406 
131 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1460 
132 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1423 
133 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1648 
134 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2306 
135 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1481 
136 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1504 
137 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1430 
138 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1387 
139 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1445 
140 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1428 
141 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1488 
142 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1479 
143 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1525 
144 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1447 
145 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1512 
146 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1665 
147 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1713 
148 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1565 
149 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1630 
150 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1634 
151 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2498 
152 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1505 
153 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1539 
154 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1555 
155 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1747 
156 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1474 
157 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1889 
158 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3582 
159 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3363 
160 .Çankaya   2013-04-16 0 2577 
161 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2650 
162 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 3066 
163 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2327