Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ÜSLÛB-ı BEYAN..

Fransız yazar Buffon, üslup ile ilgili düşüncelerini “ “Üslûp, insanın ta kendisidir””diye özetler. Bizde ise eskiler  “Üslûb-i beyan ayniyle insan””diye bu düşünceyi ifade eder. “Neyi, nasıl diyorsan/söylüyorsan sen de aynen öylesin””anlamına geliyor bu deyiş. Üslûp; Kişinin duygu, düşünce ve hayallerini, istek ve dileklerini  “kendine özgü anlatma biçimi”dir. Başka bir anlatımla üslup, kendine özgülük, duyuş, görüş, anlatış, kişisel beğenileri  anlatma amacı ile yine “kişiye özgü ifade ediş”  anlamları da taşır. Özetle “üslup,  kişinin konuşma tarzı ve hareketleri, kişinin iç dünyasının ve karakterinin aynasıdır” anlamına da gelmektedir.  
            Sözlü anlatımda; sözcükleri seçme ve kullanma, vurgulama ve mimikler de işin içine girer. Yazılı anlatımda ise; konu, anlatılan nesneyi, üslup da bunun nasıl anlatıldığını gösterir. Hatta aynı şeyi anlatmak istedikleri halde “üslubun, alimde başka, cahildebaşka”” olduğu  görülür. Çünkü herkes anlatmak istediğini; kendi kültürü, eğitimi, bilgisi, görgüsü içinde, kelime dağarcığına göre kendi anlatım özelliklerini de katarak anlatır. Eskiler bu duruma “”herkes meşrebince ifade ediyor””derler. Yazım kuralları kadar noktalama işaretlerini kullanış biçimi de yazılı anlatımda etkili olur. Buna göre“kişinin, dili kullanış biçimi ve anlatım özellikleri, onun üslûbunu meydana getirir”, diyebiliriz.
***** 
Türkçemizde üslup sözcüğü için; anlatım tarzı, biçemi, yöntemi, yolu, metodu, tekniği  tanımları da kullanılır. Yine üslup, kişinin yazım tekniği, sözcük seçimi ve cümle kuruluşlarındaki kendine özgülük, görüş, duyuş ve anlatış özelliği olarak da belirtilir. Bunu “Her üslup sahibini bağlar””diye de söyleyebiliriz. “ “Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır””atasözü, üslubun kişiye özgü olduğunu anlatır. Yazıyı yazı kılan, okuru yazıya bağlayan, yazının tadıdır. 
Üslup ise sözün tadını dilde duyuran çok önemli bir özelliktir.Yazılı ve sözlü anlatımda kişisel özellikleri yansıtan üslubun, toplumsal ilişkilerde de çok büyük önem taşıdığı tartışılmaz bir gerçektir. 
Kimi kişiler de yazdıkları yazılarda veya toplum önüne çıktıklarında üslupları kadar kullandıkları kelimelerin, cümlelerin  anlamları açısından da büyük yanlışlara düşebilirler. Kendilerince doğru şeyler söylediklerini düşünebilirler. Ancak, afrayla-tafrayla kurdukları cümleler, temelsiz-dayanaksız suçlamalar, ben merkezli tavırlar ile inandırıcılıklarını yitirirler,  kendilerini de küçültmüş olurlar ne yazık ki.. 
            Bu durumdaki kişiler; gelecekte o toplumun önüne hangi yüzle çıkacaklarını hesap etmeden, kendilerince bir kazanç sağladıklarını düşünürler. Oysa çoğu kez görülmüştür ki kazın ayağı öyle değildir. Yani gece, dostluk ve muhabbet meclisini dağıtırsanız, böyle gecenin sabahından hayır beklememelisiniz.
*****
            Karşı düşünceleri tartışırken bile üsluba, kullanılan kelimelerin anlamlarına, söyleyiş tarzına da dikkat edilmesinin bilinmesi gerekir. Yarın, hitap ettiklerinizle birbirinizin yüzüne bakamayacağınız söz ve davranışlardan da özenle kaçınmak gerekli değil midir? Toplum önüne çıkan kişilerin olumsuz örnek olmamaları; toplumsal ilişkileri koruyan, geliştiren, asla yıpranmasına izin vermeyen bir davranışta olmaları da akıldan çıkarılmamalı. Ağızlardan çıkanları da kulaklar duymalıdır.
Ne yazık ki son yıllarda  çeşitli kişilerin bir üslup zaafiyeti içinde olduğunun sayısız örneklerini istemeyerek de olsa görmekteyiz..Eskiler bu tutumda olanlar için de“ “Herkes kendi meşrebince davranır, konuşur””derler. (Meşrep: huy, davranış, yaratılışta olan nitelik; tutum ve durum, diye tanımlanıyor sözlüklerde). 
*****     
Eskiler, "Gönül deniz, dil sahildir, gönülde ne varsa kıyıya o vurur" derler. Bir insanın insanlığı kişiliği, karakteri, değeri, konuşmasına  ve konuşmasında tercih ettiği üslûba (ifade tarzına) aynıyla yansır. Hani deriz ya, “ “Dervişin fikri ne ise zikri odur””diye. Aynenöyle. Hayatı algılayış ve yorumlayışınız, sadece dil ile, dile gelenle değil, aynı zamanda haliniz ve  durumunuzla da uyumludur. Bir olayı, bir olguyu, bir düşünceyi, duyguyu, durumu, tanımlama için seçtiğiniz sözler ve ifade ediş biçimi, tarif edilen kadar, tarif edeni de tasvir eder. Hatta içeriğinden, esas özünden sıyrılmış söz  ve  ifade, aslında sahibini de anlatır.  
            Aynı  siyasal ve toplumsal örgütlenme içindeki kişileri, grupları toplum önünde  itelemeğe yaslanan üslup sahiplerinin, dinleyenler ve izleyenlerce  “temelsiz, dayanaksız”ve “ölçüsüz”” şeklinde değerlendirildiğini görüyoruz. Bir hediyeyi vermedeki tavır ve üslup, hediyeden daha önemlidir””diye bir söz vardır güzel Türkçemizde, hediye verileni incitmeme, üzmeme, nazik ve kibar olma, anlamlarını içerir. İnsani ilişkileri olduğu kadar  toplumsal değerleri de zedeleyen bu durum, şu önemli uyarıyı yapıyor: Toplum önüne çıkan her kişinin kendine özgü üslubu olsun; ancak bu üslup, ulusal ve toplumsal değerlerin, insani ilişkilerin, kültürün, alınan eğitimin, ahlakın, görgünün, anlayışın, yaşam kurallarının dışında olmasın!..
 Toplum önüne çıkan kişilerin, yöneticilerin, siyasetçilerin, kitle örgütü temsilcilerinin düşünce ve görüşlerini aktarırken, üsluplarına herkesten çok özen gösterme sorumlulukları olduğu da unutulmaması gereken bir
gerçektir. Sadece onlar mı? Okuldaki öğretmenden başlayarak, toplum önüne çıkan, tv ekranlarında boy gösteren, yazan, çizen tüm kişilerin de aynı kurala uymaları, özenli  olmaları gerekir. Bu sorumluluk, kişinin kendine olduğu kadar topluma da saygısının bir gereği olarak kabul edilmelidir.

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 512
Yazılma Tarihi : 2017-12-04
 
  İstatistik
  Dün : 1360
  Bugün : 806
  Toplam: 4745026
   Online :

  84 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .TARİH OKUMANIZ GEREKLİ!..  2019-03-19 0 27 
2 .ZONGULDAK BAHARI  2019-03-11 0 85 
3 .ZOKEV KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-03-04 0 61 
4 .GÜLERYÜZ’den: OTUZ GÜN  2019-02-24 0 73 
5 .TÖBDER’de TANZİM SATIŞI!..  2019-02-19 0 65 
6 .NASIL BİR KENT İSTİYORUZ?   2019-02-12 0 77 
7 .PEKİ, ÇARESİZ MİYİZ?  2019-01-29 0 118 
8 .DEVREK EMEK GÜNÜ  2019-01-04 0 129 
9 .BİR ŞAİRLER KENTİ ZONGULDAK  2018-12-03 0 229 
10 .MUSTAFA KEMAL’den KURTULMAK!  2018-11-26 0 141 
11 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 273 
12 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 298 
13 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 236 
14 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 223 
15 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 232 
16 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 378 
17 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 215 
18 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 1040 
19 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 290 
20 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 357 
21 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 397 
22 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 372 
23 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 556 
24 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 411 
25 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 440 
26 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 422 
27 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 356 
28 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 464 
29 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 348 
30 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 467 
31 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 479 
32 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 533 
33 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 498 
34 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 461 
35 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 510 
36 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 550 
37 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 961 
38 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 641 
39 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 519 
40 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 584 
41 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 481 
42 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 506 
43 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 529 
44 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 512 
45 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 541 
46 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 620 
47 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 595 
48 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 581 
49 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 537 
50 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 551 
51 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 585 
52 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 588 
53 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 566 
54 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 574 
55 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 773 
56 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 587 
57 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 607 
58 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 583 
59 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 610 
60 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 758 
61 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 628 
62 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 600 
63 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 693 
64 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 580 
65 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 629 
66 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 664 
67 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 611 
68 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 659 
69 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 752 
70 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 714 
71 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 651 
72 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 728 
73 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 868 
74 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 678 
75 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 881 
76 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 680 
77 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 786 
78 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 916 
79 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 971 
80 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 877 
81 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 974 
82 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1187 
83 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1104 
84 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1289 
85 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 1006 
86 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 849 
87 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 916 
88 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 914 
89 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 877 
90 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 932 
91 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 957 
92 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 1037 
93 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 867 
94 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 977 
95 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 990 
96 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 1005 
97 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 1078 
98 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 993 
99 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 990 
100 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1146 
101 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 1081 
102 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1535 
103 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1123 
104 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1118 
105 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 996 
106 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 1006 
107 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1327 
108 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1219 
109 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1153 
110 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1286 
111 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1390 
112 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1215 
113 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1218 
114 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1155 
115 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1116 
116 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1310 
117 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1309 
118 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1353 
119 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1366 
120 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1254 
121 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1243 
122 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1393 
123 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1309 
124 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1373 
125 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1317 
126 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1347 
127 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1569 
128 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1304 
129 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1432 
130 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1407 
131 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1462 
132 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1423 
133 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1650 
134 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2307 
135 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1483 
136 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1506 
137 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1433 
138 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1389 
139 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1447 
140 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1430 
141 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1489 
142 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1481 
143 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1526 
144 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1448 
145 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1513 
146 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1665 
147 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1713 
148 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1568 
149 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1631 
150 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1635 
151 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2499 
152 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1507 
153 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1540 
154 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1555 
155 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1748 
156 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1476 
157 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1889 
158 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3584 
159 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3365 
160 .Çankaya   2013-04-16 0 2578 
161 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2650 
162 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 3067 
163 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2328