Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ÜSLÛB-ı BEYAN..

Fransız yazar Buffon, üslup ile ilgili düşüncelerini “ “Üslûp, insanın ta kendisidir””diye özetler. Bizde ise eskiler  “Üslûb-i beyan ayniyle insan””diye bu düşünceyi ifade eder. “Neyi, nasıl diyorsan/söylüyorsan sen de aynen öylesin””anlamına geliyor bu deyiş. Üslûp; Kişinin duygu, düşünce ve hayallerini, istek ve dileklerini  “kendine özgü anlatma biçimi”dir. Başka bir anlatımla üslup, kendine özgülük, duyuş, görüş, anlatış, kişisel beğenileri  anlatma amacı ile yine “kişiye özgü ifade ediş”  anlamları da taşır. Özetle “üslup,  kişinin konuşma tarzı ve hareketleri, kişinin iç dünyasının ve karakterinin aynasıdır” anlamına da gelmektedir.  
            Sözlü anlatımda; sözcükleri seçme ve kullanma, vurgulama ve mimikler de işin içine girer. Yazılı anlatımda ise; konu, anlatılan nesneyi, üslup da bunun nasıl anlatıldığını gösterir. Hatta aynı şeyi anlatmak istedikleri halde “üslubun, alimde başka, cahildebaşka”” olduğu  görülür. Çünkü herkes anlatmak istediğini; kendi kültürü, eğitimi, bilgisi, görgüsü içinde, kelime dağarcığına göre kendi anlatım özelliklerini de katarak anlatır. Eskiler bu duruma “”herkes meşrebince ifade ediyor””derler. Yazım kuralları kadar noktalama işaretlerini kullanış biçimi de yazılı anlatımda etkili olur. Buna göre“kişinin, dili kullanış biçimi ve anlatım özellikleri, onun üslûbunu meydana getirir”, diyebiliriz.
***** 
Türkçemizde üslup sözcüğü için; anlatım tarzı, biçemi, yöntemi, yolu, metodu, tekniği  tanımları da kullanılır. Yine üslup, kişinin yazım tekniği, sözcük seçimi ve cümle kuruluşlarındaki kendine özgülük, görüş, duyuş ve anlatış özelliği olarak da belirtilir. Bunu “Her üslup sahibini bağlar””diye de söyleyebiliriz. “ “Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır””atasözü, üslubun kişiye özgü olduğunu anlatır. Yazıyı yazı kılan, okuru yazıya bağlayan, yazının tadıdır. 
Üslup ise sözün tadını dilde duyuran çok önemli bir özelliktir.Yazılı ve sözlü anlatımda kişisel özellikleri yansıtan üslubun, toplumsal ilişkilerde de çok büyük önem taşıdığı tartışılmaz bir gerçektir. 
Kimi kişiler de yazdıkları yazılarda veya toplum önüne çıktıklarında üslupları kadar kullandıkları kelimelerin, cümlelerin  anlamları açısından da büyük yanlışlara düşebilirler. Kendilerince doğru şeyler söylediklerini düşünebilirler. Ancak, afrayla-tafrayla kurdukları cümleler, temelsiz-dayanaksız suçlamalar, ben merkezli tavırlar ile inandırıcılıklarını yitirirler,  kendilerini de küçültmüş olurlar ne yazık ki.. 
            Bu durumdaki kişiler; gelecekte o toplumun önüne hangi yüzle çıkacaklarını hesap etmeden, kendilerince bir kazanç sağladıklarını düşünürler. Oysa çoğu kez görülmüştür ki kazın ayağı öyle değildir. Yani gece, dostluk ve muhabbet meclisini dağıtırsanız, böyle gecenin sabahından hayır beklememelisiniz.
*****
            Karşı düşünceleri tartışırken bile üsluba, kullanılan kelimelerin anlamlarına, söyleyiş tarzına da dikkat edilmesinin bilinmesi gerekir. Yarın, hitap ettiklerinizle birbirinizin yüzüne bakamayacağınız söz ve davranışlardan da özenle kaçınmak gerekli değil midir? Toplum önüne çıkan kişilerin olumsuz örnek olmamaları; toplumsal ilişkileri koruyan, geliştiren, asla yıpranmasına izin vermeyen bir davranışta olmaları da akıldan çıkarılmamalı. Ağızlardan çıkanları da kulaklar duymalıdır.
Ne yazık ki son yıllarda  çeşitli kişilerin bir üslup zaafiyeti içinde olduğunun sayısız örneklerini istemeyerek de olsa görmekteyiz..Eskiler bu tutumda olanlar için de“ “Herkes kendi meşrebince davranır, konuşur””derler. (Meşrep: huy, davranış, yaratılışta olan nitelik; tutum ve durum, diye tanımlanıyor sözlüklerde). 
*****     
Eskiler, "Gönül deniz, dil sahildir, gönülde ne varsa kıyıya o vurur" derler. Bir insanın insanlığı kişiliği, karakteri, değeri, konuşmasına  ve konuşmasında tercih ettiği üslûba (ifade tarzına) aynıyla yansır. Hani deriz ya, “ “Dervişin fikri ne ise zikri odur””diye. Aynenöyle. Hayatı algılayış ve yorumlayışınız, sadece dil ile, dile gelenle değil, aynı zamanda haliniz ve  durumunuzla da uyumludur. Bir olayı, bir olguyu, bir düşünceyi, duyguyu, durumu, tanımlama için seçtiğiniz sözler ve ifade ediş biçimi, tarif edilen kadar, tarif edeni de tasvir eder. Hatta içeriğinden, esas özünden sıyrılmış söz  ve  ifade, aslında sahibini de anlatır.  
            Aynı  siyasal ve toplumsal örgütlenme içindeki kişileri, grupları toplum önünde  itelemeğe yaslanan üslup sahiplerinin, dinleyenler ve izleyenlerce  “temelsiz, dayanaksız”ve “ölçüsüz”” şeklinde değerlendirildiğini görüyoruz. Bir hediyeyi vermedeki tavır ve üslup, hediyeden daha önemlidir””diye bir söz vardır güzel Türkçemizde, hediye verileni incitmeme, üzmeme, nazik ve kibar olma, anlamlarını içerir. İnsani ilişkileri olduğu kadar  toplumsal değerleri de zedeleyen bu durum, şu önemli uyarıyı yapıyor: Toplum önüne çıkan her kişinin kendine özgü üslubu olsun; ancak bu üslup, ulusal ve toplumsal değerlerin, insani ilişkilerin, kültürün, alınan eğitimin, ahlakın, görgünün, anlayışın, yaşam kurallarının dışında olmasın!..
 Toplum önüne çıkan kişilerin, yöneticilerin, siyasetçilerin, kitle örgütü temsilcilerinin düşünce ve görüşlerini aktarırken, üsluplarına herkesten çok özen gösterme sorumlulukları olduğu da unutulmaması gereken bir
gerçektir. Sadece onlar mı? Okuldaki öğretmenden başlayarak, toplum önüne çıkan, tv ekranlarında boy gösteren, yazan, çizen tüm kişilerin de aynı kurala uymaları, özenli  olmaları gerekir. Bu sorumluluk, kişinin kendine olduğu kadar topluma da saygısının bir gereği olarak kabul edilmelidir.

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 563
Yazılma Tarihi : 2017-12-04
 
  İstatistik
  Dün : 2718
  Bugün : 2293
  Toplam: 4828324
   Online :

  158 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .M.ÇELİKEL LİSESİ’ne VEDA  2019-05-20 0 15 
2 .YIL 1995 MAYIS’IN ONDOKUZU   2019-05-13 0 70 
3 .ÇAYCUMA EĞİTİM KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-05-06 0 56 
4 .ÇAYIRKÖY MAĞRASI ve BALAT DAĞI  2019-04-29 0 60 
5 .ŞAİRİ-ŞİİRİ SÎGAYA ÇEKMEK ..   2019-04-24 0 154 
6 .DEVLETİN GÖZÜ ÖNÜNDE..  2019-04-22 0 46 
7 .HEYECANLI SEÇİMLER..  2019-04-15 0 64 
8 .DEVREK…DEVREK..  2019-04-09 0 198 
9 .İŞTE MART’ın SONU  2019-03-26 0 122 
10 .TARİH OKUMANIZ GEREKLİ!..  2019-03-19 0 98 
11 .ZONGULDAK BAHARI  2019-03-11 0 139 
12 .ZOKEV KÜLTÜR ÖDÜLÜ  2019-03-04 0 127 
13 .GÜLERYÜZ’den: OTUZ GÜN  2019-02-24 0 123 
14 .TÖBDER’de TANZİM SATIŞI!..  2019-02-19 0 128 
15 .NASIL BİR KENT İSTİYORUZ?   2019-02-12 0 129 
16 .PEKİ, ÇARESİZ MİYİZ?  2019-01-29 0 175 
17 .DEVREK EMEK GÜNÜ  2019-01-04 0 189 
18 .BİR ŞAİRLER KENTİ ZONGULDAK  2018-12-03 0 295 
19 .MUSTAFA KEMAL’den KURTULMAK!  2018-11-26 0 194 
20 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 325 
21 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 347 
22 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 283 
23 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 276 
24 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 291 
25 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 432 
26 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 281 
27 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 1098 
28 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 344 
29 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 423 
30 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 459 
31 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 422 
32 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 612 
33 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 470 
34 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 496 
35 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 498 
36 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 412 
37 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 513 
38 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 399 
39 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 509 
40 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 534 
41 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 578 
42 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 549 
43 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 521 
44 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 578 
45 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 604 
46 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 1018 
47 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 709 
48 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 559 
49 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 644 
50 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 530 
51 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 558 
52 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 575 
53 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 563 
54 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 595 
55 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 679 
56 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 656 
57 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 631 
58 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 582 
59 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 590 
60 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 642 
61 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 634 
62 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 611 
63 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 619 
64 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 831 
65 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 620 
66 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 657 
67 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 621 
68 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 663 
69 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 809 
70 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 680 
71 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 639 
72 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 743 
73 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 617 
74 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 672 
75 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 717 
76 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 645 
77 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 708 
78 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 801 
79 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 756 
80 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 701 
81 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 777 
82 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 921 
83 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 721 
84 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 927 
85 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 717 
86 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 837 
87 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 977 
88 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 1012 
89 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 927 
90 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 1021 
91 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1238 
92 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1162 
93 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1334 
94 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 1054 
95 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 893 
96 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 961 
97 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 950 
98 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 915 
99 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 978 
100 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 999 
101 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 1081 
102 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 895 
103 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 1013 
104 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 1026 
105 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 1060 
106 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 1132 
107 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 1041 
108 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 1033 
109 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1191 
110 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 1121 
111 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1596 
112 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1162 
113 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1166 
114 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 1037 
115 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 1054 
116 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1379 
117 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1267 
118 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1199 
119 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1337 
120 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1434 
121 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1263 
122 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1261 
123 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1186 
124 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1182 
125 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1352 
126 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1339 
127 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1392 
128 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1411 
129 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1306 
130 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1283 
131 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1440 
132 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1363 
133 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1420 
134 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1352 
135 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1392 
136 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1610 
137 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1333 
138 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1477 
139 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1452 
140 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1501 
141 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1459 
142 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1695 
143 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2364 
144 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1535 
145 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1543 
146 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1464 
147 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1429 
148 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1484 
149 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1460 
150 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1523 
151 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1513 
152 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1576 
153 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1484 
154 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1542 
155 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1702 
156 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1747 
157 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1601 
158 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1660 
159 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1665 
160 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2548 
161 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1541 
162 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1572 
163 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1585 
164 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1788 
165 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1508 
166 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1914 
167 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3635 
168 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3410 
169 .Çankaya   2013-04-16 0 2614 
170 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2688 
171 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 3115 
172 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2365