Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ÜSLÛB-ı BEYAN..

Fransız yazar Buffon, üslup ile ilgili düşüncelerini “ “Üslûp, insanın ta kendisidir””diye özetler. Bizde ise eskiler  “Üslûb-i beyan ayniyle insan””diye bu düşünceyi ifade eder. “Neyi, nasıl diyorsan/söylüyorsan sen de aynen öylesin””anlamına geliyor bu deyiş. Üslûp; Kişinin duygu, düşünce ve hayallerini, istek ve dileklerini  “kendine özgü anlatma biçimi”dir. Başka bir anlatımla üslup, kendine özgülük, duyuş, görüş, anlatış, kişisel beğenileri  anlatma amacı ile yine “kişiye özgü ifade ediş”  anlamları da taşır. Özetle “üslup,  kişinin konuşma tarzı ve hareketleri, kişinin iç dünyasının ve karakterinin aynasıdır” anlamına da gelmektedir.  
            Sözlü anlatımda; sözcükleri seçme ve kullanma, vurgulama ve mimikler de işin içine girer. Yazılı anlatımda ise; konu, anlatılan nesneyi, üslup da bunun nasıl anlatıldığını gösterir. Hatta aynı şeyi anlatmak istedikleri halde “üslubun, alimde başka, cahildebaşka”” olduğu  görülür. Çünkü herkes anlatmak istediğini; kendi kültürü, eğitimi, bilgisi, görgüsü içinde, kelime dağarcığına göre kendi anlatım özelliklerini de katarak anlatır. Eskiler bu duruma “”herkes meşrebince ifade ediyor””derler. Yazım kuralları kadar noktalama işaretlerini kullanış biçimi de yazılı anlatımda etkili olur. Buna göre“kişinin, dili kullanış biçimi ve anlatım özellikleri, onun üslûbunu meydana getirir”, diyebiliriz.
***** 
Türkçemizde üslup sözcüğü için; anlatım tarzı, biçemi, yöntemi, yolu, metodu, tekniği  tanımları da kullanılır. Yine üslup, kişinin yazım tekniği, sözcük seçimi ve cümle kuruluşlarındaki kendine özgülük, görüş, duyuş ve anlatış özelliği olarak da belirtilir. Bunu “Her üslup sahibini bağlar””diye de söyleyebiliriz. “ “Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır””atasözü, üslubun kişiye özgü olduğunu anlatır. Yazıyı yazı kılan, okuru yazıya bağlayan, yazının tadıdır. 
Üslup ise sözün tadını dilde duyuran çok önemli bir özelliktir.Yazılı ve sözlü anlatımda kişisel özellikleri yansıtan üslubun, toplumsal ilişkilerde de çok büyük önem taşıdığı tartışılmaz bir gerçektir. 
Kimi kişiler de yazdıkları yazılarda veya toplum önüne çıktıklarında üslupları kadar kullandıkları kelimelerin, cümlelerin  anlamları açısından da büyük yanlışlara düşebilirler. Kendilerince doğru şeyler söylediklerini düşünebilirler. Ancak, afrayla-tafrayla kurdukları cümleler, temelsiz-dayanaksız suçlamalar, ben merkezli tavırlar ile inandırıcılıklarını yitirirler,  kendilerini de küçültmüş olurlar ne yazık ki.. 
            Bu durumdaki kişiler; gelecekte o toplumun önüne hangi yüzle çıkacaklarını hesap etmeden, kendilerince bir kazanç sağladıklarını düşünürler. Oysa çoğu kez görülmüştür ki kazın ayağı öyle değildir. Yani gece, dostluk ve muhabbet meclisini dağıtırsanız, böyle gecenin sabahından hayır beklememelisiniz.
*****
            Karşı düşünceleri tartışırken bile üsluba, kullanılan kelimelerin anlamlarına, söyleyiş tarzına da dikkat edilmesinin bilinmesi gerekir. Yarın, hitap ettiklerinizle birbirinizin yüzüne bakamayacağınız söz ve davranışlardan da özenle kaçınmak gerekli değil midir? Toplum önüne çıkan kişilerin olumsuz örnek olmamaları; toplumsal ilişkileri koruyan, geliştiren, asla yıpranmasına izin vermeyen bir davranışta olmaları da akıldan çıkarılmamalı. Ağızlardan çıkanları da kulaklar duymalıdır.
Ne yazık ki son yıllarda  çeşitli kişilerin bir üslup zaafiyeti içinde olduğunun sayısız örneklerini istemeyerek de olsa görmekteyiz..Eskiler bu tutumda olanlar için de“ “Herkes kendi meşrebince davranır, konuşur””derler. (Meşrep: huy, davranış, yaratılışta olan nitelik; tutum ve durum, diye tanımlanıyor sözlüklerde). 
*****     
Eskiler, "Gönül deniz, dil sahildir, gönülde ne varsa kıyıya o vurur" derler. Bir insanın insanlığı kişiliği, karakteri, değeri, konuşmasına  ve konuşmasında tercih ettiği üslûba (ifade tarzına) aynıyla yansır. Hani deriz ya, “ “Dervişin fikri ne ise zikri odur””diye. Aynenöyle. Hayatı algılayış ve yorumlayışınız, sadece dil ile, dile gelenle değil, aynı zamanda haliniz ve  durumunuzla da uyumludur. Bir olayı, bir olguyu, bir düşünceyi, duyguyu, durumu, tanımlama için seçtiğiniz sözler ve ifade ediş biçimi, tarif edilen kadar, tarif edeni de tasvir eder. Hatta içeriğinden, esas özünden sıyrılmış söz  ve  ifade, aslında sahibini de anlatır.  
            Aynı  siyasal ve toplumsal örgütlenme içindeki kişileri, grupları toplum önünde  itelemeğe yaslanan üslup sahiplerinin, dinleyenler ve izleyenlerce  “temelsiz, dayanaksız”ve “ölçüsüz”” şeklinde değerlendirildiğini görüyoruz. Bir hediyeyi vermedeki tavır ve üslup, hediyeden daha önemlidir””diye bir söz vardır güzel Türkçemizde, hediye verileni incitmeme, üzmeme, nazik ve kibar olma, anlamlarını içerir. İnsani ilişkileri olduğu kadar  toplumsal değerleri de zedeleyen bu durum, şu önemli uyarıyı yapıyor: Toplum önüne çıkan her kişinin kendine özgü üslubu olsun; ancak bu üslup, ulusal ve toplumsal değerlerin, insani ilişkilerin, kültürün, alınan eğitimin, ahlakın, görgünün, anlayışın, yaşam kurallarının dışında olmasın!..
 Toplum önüne çıkan kişilerin, yöneticilerin, siyasetçilerin, kitle örgütü temsilcilerinin düşünce ve görüşlerini aktarırken, üsluplarına herkesten çok özen gösterme sorumlulukları olduğu da unutulmaması gereken bir
gerçektir. Sadece onlar mı? Okuldaki öğretmenden başlayarak, toplum önüne çıkan, tv ekranlarında boy gösteren, yazan, çizen tüm kişilerin de aynı kurala uymaları, özenli  olmaları gerekir. Bu sorumluluk, kişinin kendine olduğu kadar topluma da saygısının bir gereği olarak kabul edilmelidir.

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 331
Yazılma Tarihi : 2017-12-04
 
  İstatistik
  Dün : 1851
  Bugün : 1131
  Toplam: 4356285
   Online :

  48 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 76 
2 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 153 
3 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 236 
4 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 219 
5 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 406 
6 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 260 
7 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 277 
8 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 196 
9 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 220 
10 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 317 
11 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 205 
12 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 326 
13 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 327 
14 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 375 
15 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 336 
16 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 289 
17 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 321 
18 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 376 
19 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 692 
20 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 452 
21 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 353 
22 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 372 
23 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 336 
24 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 337 
25 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 340 
26 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 331 
27 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 383 
28 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 433 
29 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 432 
30 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 406 
31 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 378 
32 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 376 
33 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 408 
34 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 427 
35 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 406 
36 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 396 
37 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 575 
38 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 427 
39 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 445 
40 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 437 
41 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 442 
42 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 587 
43 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 465 
44 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 444 
45 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 497 
46 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 426 
47 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 471 
48 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 513 
49 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 450 
50 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 502 
51 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 537 
52 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 510 
53 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 473 
54 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 541 
55 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 653 
56 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 515 
57 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 660 
58 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 527 
59 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 604 
60 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 722 
61 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 792 
62 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 707 
63 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 825 
64 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 995 
65 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 905 
66 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1115 
67 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 797 
68 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 688 
69 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 746 
70 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 737 
71 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 701 
72 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 753 
73 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 755 
74 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 829 
75 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 701 
76 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 791 
77 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 812 
78 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 803 
79 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 868 
80 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 829 
81 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 826 
82 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 938 
83 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 884 
84 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1303 
85 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 955 
86 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 931 
87 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 841 
88 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 835 
89 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1137 
90 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1036 
91 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 943 
92 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1060 
93 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1191 
94 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1015 
95 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1061 
96 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 990 
97 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 944 
98 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1123 
99 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1152 
100 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1177 
101 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1201 
102 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1093 
103 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1082 
104 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1234 
105 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1129 
106 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1201 
107 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1153 
108 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1186 
109 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1416 
110 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1164 
111 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1245 
112 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1254 
113 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1311 
114 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1291 
115 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1425 
116 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2117 
117 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1363 
118 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1359 
119 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1271 
120 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1241 
121 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1272 
122 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1301 
123 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1325 
124 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1317 
125 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1362 
126 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1315 
127 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1389 
128 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1510 
129 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1570 
130 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1332 
131 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1495 
132 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1490 
133 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2305 
134 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1356 
135 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1406 
136 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1414 
137 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1607 
138 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1316 
139 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1752 
140 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3394 
141 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3213 
142 .Çankaya   2013-04-16 0 2414 
143 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2463 
144 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 2888 
145 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2184