Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ŞAH İSMAİL ÖZKAN

İlkokul 3 veya 4’de öğrenci olmalıyım. Bizim evin yan tarafındaki bahçe içinde bulunan Karapürçekler’in evinde Kadir Özkan’ın (Bekçi Kadir) düğünü var. O gün akşama doğru “Şah İsmail de gelecekmiş.” dediler mahallede. Kadir Ağabey’in akrabası imiş.  Akşamüstü bir grup delikanlı Kadir’in evine geldi. İçlerinden bir tanesinin elinde bir bağlama vardı. Orta boylu, kara saçlı, kara kaşlı, kara gözlü, düzgün yüzlü bir delikanlı idi. Kıravat takmamıştı ama koyu renk takım elbisesinin içinde yakışıklı sayılırdı.
Bir süre sonra bir bağlama sesi evden yola doğru taşarak sokağa yayıldı. Peşinden Şah İsmail Ağabey’in kendine özgü sesi kulakları doldurmağa başladı. Bütün mahalle  büyük bir ilgiyle Şah İsmail’i ve bağlamasını dinliyordu. Ben, Şah İsmail Ağabey’i (İsmail Hakkı Özkan) ilk kez bu ortamda ve bu küçük yaşta  tanımıştım.
İstasyona giden yolda / Ah güllü vah güllü
Su testisi kolunda / Ah güllü vah güllü
Çok yıllar sonra Şah İsmail’in bağlamasını dinleyebilmek için, Metin Alpay’ın dükkanının hemen arkasında bulunan kahvehanesine sık sık gider olmuştum. Bu türkü, kendi bestesiydi İsmail Ağabeyin. Yıllar sonra aklımda bu iki dizesi kalmış. Acaba tamamı evinde  kalmış mıdır?
  İstasyona giden yoldaki evlerden birinde bir sevdiği mi vardı? Kimse bilmiyor. Kasaba delikanlısı için bir sevdiğinin olması dünyalara bedel bir iştir, ama duyulması ise o kadar büyük bir zuldür onun için. Bu nedenlekasaba gençleri hep bastırılmış, gizlenmiş duygular içinde yaşamıştır aşklarını.
*****
            1960-61’li yıllar olmalı.. Onsekiz-ondokuzlu yaşlardayız. Kunduracı “Somut Mustafa (Girgin) Amca”nın Almanya’da yaşayan mühendis oğlu Hasan Girgin, Alman eşiyle Çaycuma’ya gelir. Alman gelin Çaycuma’nın ilk “yabancı gelini” sayılır. Hasan Girgin Almanya’dan gelirken TK-40 diye adlandırılan kocaman bir teyp de getirir. Bu teybe çeşitli şarkılar kayıt edildiği gibi Şah İsmail Ağabey’in bir kaç türküsü de kaydedilir. Ben sık sık bu kahveye gider hem çay içer hem şarkıları ve özellikle Şah İsmail’in türkülerini dinlerdim.
Teyp-ten (ki ilk kez görüyorduk) Şah İsmail’in sesini ilk duyduğumda  “Anaa, aynen çıkıya bee!” diyerek şaşkınlık içinde kaldığımı da hiç unutmuyorum. Ah bu teyp şimdi bir bulunsa ne çok sevinirdim. Somut Mustafa Amca‘nın çocukları Şöför Hüseyin (Çaycuma’nın ilk özel taksicisi) şöför Hilmi ile Çaycuma’da,  Hasan ve Ali Girgin (Foto Serap’ın verdiği bilgiye göre İstanbul’da yaşıyormuş) aransa, sorulsa, ah bir de bulunsa!..
*****
Gençlik yıllarımızda bir yanda Hüseyin Çakır bir yanda Şah İsmail vardı. Ben ikisini de defalarca dinleyebilen şanslı kişilerdendim. Hüseyin Çakır, Ankara Radyosunda mahalli sanatçı ünvanıyla türkülerini bütün Türkiye’ye dinletmiş bir bağlama ustası ve türkü bestekarıydı. Şah İsmail daha çok kendi kabuğunda kalmış sayılırdı. Şimdilerde KHK’lık öğretmen İsmet Akyol ile yaptıkları sohbette; “Hüseyin Çakır’ın 1944-45 yıllarında Çaycuma Halkevi’nde bağlama kursu açtığını, bu kursa bir çok arkadaşı ile devam ettiklerini, dolayısıyle Çakır’ın ilk ustası olduğunu” belirtir. Şah İsmail,“Birçok şeyi Hüseyin Çakır'dan öğrendim. O üstün bir yetenekti. Kendine özgü bir mızrabı vardı. Çoğunlukla oyun havası çalardı. Bazen de uzun hava çalar söylerdi. İnsanlar ondan ilham almalıydı ama almadı. Hüseyin Çakır tek başına bağlamayı yaygınlaştıramadı. Çünkü buralarda böyle bir gelenek yoktu.”
Şah İsmail, ikinci ustası olarak da ünlü bağlama sanatçısı Şemsi Yastıman’ı gösterir. Şemsi Yastıman da 1950’li yılların başında bir kumpanya ile Zonguldak’a gelir. Kendisine yapılan öneriyi kabul ederek birkaç yıl bölgede/EKİ bünyesinde kalır. Bu sürede Halkevi’nde ve ilçelerdeki Halkodaları’nda bağlama kursları verir. Bunlardan biride Çaycuma Halkodası’dır. Kurslardan ve konserlerden sonraki çilingir masa muhabbetleri ise ustaların hüner ve beceri gösterdikleri, gönül tellerine dokundukları, zevkle çalıp söyledikleri zamanlardır. Şah İsmail daha çok, dönemin ünlü bağlama sanatçısı ve bir çok kez birlikte çaldıkları Şemsi Yastıman tarzına yatkın mızrap vururdu.        
*****
Şah İsmail’in şu cümlelerini de  çok önemli bulduğumu belirtmeliyim: “Hüseyin Çakır tek başına bağlamayı yaygınlaştıramadı. Çünkü buralarda böyle bir gelenek yoktu.” İsmail Ağabey bunun sebebi olarak biraz da Çaycuma eşrafını gösterir. “Memur takımı ve halktan kişiler bizi dinliyor, ilgi gösteriyorlardı. Ama eşraf takımı ise bize sıradan çalgıcı muamelesi yapıyordu. Bizi cinganlarla (Çingeneler-Romanlar) bir görüyorlardı.” diyerek gönül burukluğunu ortaya koyuyordu. Ama dediği doğruydu; bizim bölgemizde Orta ve Doğu Anadolu’da olduğu gibi aşık geleneği ve bağlama kültürü yoktu. Çok iyi ve özgün bağlama çalanlar vardı ama, bunlar daha çok tanınmış sanatçılara öykünme tarzında çalıp söylüyorlardı.
Çaycuma’ya gelen kumpanyalarda (konser grupları) bağlamacı varsa,  İsmail Ağabeyi bulup konser sonrası  çilingir masası kuruluyormuş. Bir keresinde  ünlü bir bağlama ustası konuk olmuş. İsmail ağabey çalıp söylerken, konuğun kendi çalış biçimine ve söylediği türküsüne mızrap oynattığını fark eder. Hemen konuğun bağlamasının sapını tuttuğunu ve çalmayı kestiğini, anlatmıştı bir keresinde.
Benim gözümle iyi insandı Şah İsmail Ağabey, yardımseverdi. Kahveciliği bıraktıktan sonra, Gamsız Osman Amca’nın fırının yanında küçük bir bakkal dükkanı açtı. Zonguldak’tan Çaycuma’ya her gelişimde “Hamit, gel bir çayımı iç yahu!” diye çağrı yapardı. “Ateş almağa!” geldiğimiz için çoğu kez buna fırsat bulamazdık. Bir keresinde “Evde çalıp söylüyor musun ağabey?” diye sorduğumda “Yahu artık bağlama sopa gibi geliyor elime” demişti. Bir süre sonra da “Hacca gittiğini” öğrendim. Bağlamayı ve çalıp söyleme işini hepten bırakmıştı artık.
*****
Şah İsmail Ağabey ile babası Raif Özkan’ı hiç konuşmadık. Ama bir keresinde, askere giderken, adet olduğu üzere el öperek babadan helallik almak için Bursa Cezaevine gittiğini ve ünlü şair Nazım Hikmeti de orada gördüğünü söylemişti. “Hele bir anlat ağabey” dediğimde ise; şairin karşılaştıklarında başını okşayarak sevgi gösterdiğini, çok yakışıklı bir adam olduğunu, bütün mahkumların ve görevlilerin ona saygılı davrandıklarını anlatmıştı.
Bunun üzerine Şah İsmail Ağabey ile uzun bir sohbet yapabilmek üzere sözleşmiştik. Bana “Bak başkaları da benimle konuşmak istedi ama, güvenmediğim için kabul etmedim. Seninle istediğin gibi konuşuruz” demişti. Ama ne yazık ki bu görüşme gerçekleşemedi. Hayatının bilmediğimiz yanlarını ve Nazım Hikmet’i anlattıracaktım. Daha önemlisi ona türkülerini söyletecektim, kayda alacaktım.Ne yazık ki olmadı, olamadı..

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 375
Yazılma Tarihi : 2017-10-16
 
  İstatistik
  Dün : 1851
  Bugün : 1119
  Toplam: 4356273
   Online :

  37 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 76 
2 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 153 
3 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 236 
4 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 219 
5 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 406 
6 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 260 
7 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 277 
8 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 196 
9 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 219 
10 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 317 
11 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 205 
12 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 325 
13 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 327 
14 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 375 
15 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 336 
16 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 289 
17 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 321 
18 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 376 
19 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 692 
20 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 452 
21 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 353 
22 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 372 
23 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 336 
24 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 337 
25 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 340 
26 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 331 
27 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 383 
28 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 433 
29 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 432 
30 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 406 
31 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 377 
32 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 375 
33 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 408 
34 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 427 
35 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 406 
36 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 396 
37 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 575 
38 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 427 
39 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 445 
40 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 437 
41 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 442 
42 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 587 
43 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 465 
44 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 444 
45 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 497 
46 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 426 
47 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 471 
48 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 513 
49 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 450 
50 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 502 
51 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 537 
52 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 510 
53 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 473 
54 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 541 
55 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 653 
56 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 515 
57 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 660 
58 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 527 
59 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 604 
60 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 721 
61 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 792 
62 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 707 
63 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 825 
64 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 995 
65 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 905 
66 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1115 
67 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 797 
68 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 688 
69 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 746 
70 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 737 
71 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 701 
72 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 753 
73 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 755 
74 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 829 
75 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 701 
76 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 791 
77 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 812 
78 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 803 
79 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 868 
80 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 828 
81 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 826 
82 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 938 
83 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 884 
84 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1302 
85 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 955 
86 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 931 
87 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 841 
88 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 835 
89 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1137 
90 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1036 
91 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 943 
92 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1060 
93 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1191 
94 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1015 
95 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1061 
96 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 990 
97 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 944 
98 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1123 
99 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1152 
100 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1177 
101 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1201 
102 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1093 
103 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1082 
104 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1234 
105 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1129 
106 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1201 
107 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1153 
108 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1186 
109 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1416 
110 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1164 
111 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1245 
112 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1254 
113 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1311 
114 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1291 
115 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1425 
116 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2117 
117 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1362 
118 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1358 
119 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1271 
120 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1241 
121 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1272 
122 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1301 
123 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1325 
124 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1317 
125 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1362 
126 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1315 
127 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1389 
128 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1510 
129 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1570 
130 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1332 
131 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1495 
132 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1490 
133 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2305 
134 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1356 
135 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1406 
136 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1414 
137 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1607 
138 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1316 
139 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1752 
140 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3394 
141 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3213 
142 .Çankaya   2013-04-16 0 2414 
143 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2463 
144 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 2888 
145 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2184