Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ÜSLÛB-ı BEYAN..

Fransız yazar Buffon, üslup ile ilgili düşüncelerini “ “Üslûp, insanın ta kendisidir””diye özetler. Bizde ise eskiler  “Üslûb-i beyan ayniyle insan””diye bu düşünceyi ifade eder. “Neyi, nasıl diyorsan/söylüyorsan sen de aynen öylesin””anlamına geliyor bu deyiş. Üslûp; Kişinin duygu, düşünce ve hayallerini, istek ve dileklerini  “kendine özgü anlatma biçimi”dir. Başka bir anlatımla üslup, kendine özgülük, duyuş, görüş, anlatış, kişisel beğenileri  anlatma amacı ile yine “kişiye özgü ifade ediş”  anlamları da taşır. Özetle “üslup,  kişinin konuşma tarzı ve hareketleri, kişinin iç dünyasının ve karakterinin aynasıdır” anlamına da gelmektedir.  
            Sözlü anlatımda; sözcükleri seçme ve kullanma, vurgulama ve mimikler de işin içine girer. Yazılı anlatımda ise; konu, anlatılan nesneyi, üslup da bunun nasıl anlatıldığını gösterir. Hatta aynı şeyi anlatmak istedikleri halde “üslubun, alimde başka, cahildebaşka”” olduğu  görülür. Çünkü herkes anlatmak istediğini; kendi kültürü, eğitimi, bilgisi, görgüsü içinde, kelime dağarcığına göre kendi anlatım özelliklerini de katarak anlatır. Eskiler bu duruma “”herkes meşrebince ifade ediyor””derler. Yazım kuralları kadar noktalama işaretlerini kullanış biçimi de yazılı anlatımda etkili olur. Buna göre“kişinin, dili kullanış biçimi ve anlatım özellikleri, onun üslûbunu meydana getirir”, diyebiliriz.
***** 
Türkçemizde üslup sözcüğü için; anlatım tarzı, biçemi, yöntemi, yolu, metodu, tekniği  tanımları da kullanılır. Yine üslup, kişinin yazım tekniği, sözcük seçimi ve cümle kuruluşlarındaki kendine özgülük, görüş, duyuş ve anlatış özelliği olarak da belirtilir. Bunu “Her üslup sahibini bağlar””diye de söyleyebiliriz. “ “Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır””atasözü, üslubun kişiye özgü olduğunu anlatır. Yazıyı yazı kılan, okuru yazıya bağlayan, yazının tadıdır. 
Üslup ise sözün tadını dilde duyuran çok önemli bir özelliktir.Yazılı ve sözlü anlatımda kişisel özellikleri yansıtan üslubun, toplumsal ilişkilerde de çok büyük önem taşıdığı tartışılmaz bir gerçektir. 
Kimi kişiler de yazdıkları yazılarda veya toplum önüne çıktıklarında üslupları kadar kullandıkları kelimelerin, cümlelerin  anlamları açısından da büyük yanlışlara düşebilirler. Kendilerince doğru şeyler söylediklerini düşünebilirler. Ancak, afrayla-tafrayla kurdukları cümleler, temelsiz-dayanaksız suçlamalar, ben merkezli tavırlar ile inandırıcılıklarını yitirirler,  kendilerini de küçültmüş olurlar ne yazık ki.. 
            Bu durumdaki kişiler; gelecekte o toplumun önüne hangi yüzle çıkacaklarını hesap etmeden, kendilerince bir kazanç sağladıklarını düşünürler. Oysa çoğu kez görülmüştür ki kazın ayağı öyle değildir. Yani gece, dostluk ve muhabbet meclisini dağıtırsanız, böyle gecenin sabahından hayır beklememelisiniz.
*****
            Karşı düşünceleri tartışırken bile üsluba, kullanılan kelimelerin anlamlarına, söyleyiş tarzına da dikkat edilmesinin bilinmesi gerekir. Yarın, hitap ettiklerinizle birbirinizin yüzüne bakamayacağınız söz ve davranışlardan da özenle kaçınmak gerekli değil midir? Toplum önüne çıkan kişilerin olumsuz örnek olmamaları; toplumsal ilişkileri koruyan, geliştiren, asla yıpranmasına izin vermeyen bir davranışta olmaları da akıldan çıkarılmamalı. Ağızlardan çıkanları da kulaklar duymalıdır.
Ne yazık ki son yıllarda  çeşitli kişilerin bir üslup zaafiyeti içinde olduğunun sayısız örneklerini istemeyerek de olsa görmekteyiz..Eskiler bu tutumda olanlar için de“ “Herkes kendi meşrebince davranır, konuşur””derler. (Meşrep: huy, davranış, yaratılışta olan nitelik; tutum ve durum, diye tanımlanıyor sözlüklerde). 
*****     
Eskiler, "Gönül deniz, dil sahildir, gönülde ne varsa kıyıya o vurur" derler. Bir insanın insanlığı kişiliği, karakteri, değeri, konuşmasına  ve konuşmasında tercih ettiği üslûba (ifade tarzına) aynıyla yansır. Hani deriz ya, “ “Dervişin fikri ne ise zikri odur””diye. Aynenöyle. Hayatı algılayış ve yorumlayışınız, sadece dil ile, dile gelenle değil, aynı zamanda haliniz ve  durumunuzla da uyumludur. Bir olayı, bir olguyu, bir düşünceyi, duyguyu, durumu, tanımlama için seçtiğiniz sözler ve ifade ediş biçimi, tarif edilen kadar, tarif edeni de tasvir eder. Hatta içeriğinden, esas özünden sıyrılmış söz  ve  ifade, aslında sahibini de anlatır.  
            Aynı  siyasal ve toplumsal örgütlenme içindeki kişileri, grupları toplum önünde  itelemeğe yaslanan üslup sahiplerinin, dinleyenler ve izleyenlerce  “temelsiz, dayanaksız”ve “ölçüsüz”” şeklinde değerlendirildiğini görüyoruz. Bir hediyeyi vermedeki tavır ve üslup, hediyeden daha önemlidir””diye bir söz vardır güzel Türkçemizde, hediye verileni incitmeme, üzmeme, nazik ve kibar olma, anlamlarını içerir. İnsani ilişkileri olduğu kadar  toplumsal değerleri de zedeleyen bu durum, şu önemli uyarıyı yapıyor: Toplum önüne çıkan her kişinin kendine özgü üslubu olsun; ancak bu üslup, ulusal ve toplumsal değerlerin, insani ilişkilerin, kültürün, alınan eğitimin, ahlakın, görgünün, anlayışın, yaşam kurallarının dışında olmasın!..
 Toplum önüne çıkan kişilerin, yöneticilerin, siyasetçilerin, kitle örgütü temsilcilerinin düşünce ve görüşlerini aktarırken, üsluplarına herkesten çok özen gösterme sorumlulukları olduğu da unutulmaması gereken bir
gerçektir. Sadece onlar mı? Okuldaki öğretmenden başlayarak, toplum önüne çıkan, tv ekranlarında boy gösteren, yazan, çizen tüm kişilerin de aynı kurala uymaları, özenli  olmaları gerekir. Bu sorumluluk, kişinin kendine olduğu kadar topluma da saygısının bir gereği olarak kabul edilmelidir.

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 413
Yazılma Tarihi : 2017-12-04
 
  İstatistik
  Dün : 1886
  Bugün : 1557
  Toplam: 4567903
   Online :

  95 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .ATATÜRK’ÜN MUHAFIZI   2018-11-09 0 113 
2 .POLİTİKA MI?/ ENTRİKA MI?  2018-11-05 0 45 
3 .CUMHURİYET AYDINI  2018-10-29 0 115 
4 .CHP’de GÜÇBİRLİĞİ ÇAĞRISI  2018-10-16 0 141 
5 .DANIŞMA-KAPIŞMA   2018-10-09 0 161 
6 .ÖNCE EĞİTİM  2018-09-24 0 306 
7 . “ANDIMIZ”la BAŞLARIZ SÖZE..  2018-09-18 0 138 
8 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 949 
9 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 212 
10 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 265 
11 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 310 
12 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 287 
13 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 478 
14 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 332 
15 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 353 
16 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 308 
17 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 297 
18 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 393 
19 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 272 
20 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 391 
21 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 398 
22 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 455 
23 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 422 
24 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 371 
25 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 398 
26 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 463 
27 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 854 
28 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 546 
29 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 435 
30 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 465 
31 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 404 
32 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 414 
33 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 428 
34 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 413 
35 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 456 
36 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 520 
37 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 509 
38 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 490 
39 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 463 
40 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 476 
41 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 493 
42 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 507 
43 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 490 
44 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 489 
45 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 672 
46 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 508 
47 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 526 
48 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 510 
49 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 529 
50 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 673 
51 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 548 
52 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 517 
53 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 614 
54 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 499 
55 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 549 
56 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 587 
57 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 526 
58 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 577 
59 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 664 
60 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 620 
61 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 553 
62 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 638 
63 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 761 
64 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 597 
65 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 787 
66 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 601 
67 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 695 
68 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 825 
69 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 887 
70 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 794 
71 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 899 
72 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1101 
73 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 1006 
74 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1204 
75 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 905 
76 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 778 
77 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 824 
78 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 834 
79 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 792 
80 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 862 
81 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 865 
82 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 951 
83 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 795 
84 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 896 
85 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 915 
86 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 908 
87 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 986 
88 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 899 
89 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 907 
90 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 1043 
91 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 993 
92 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1405 
93 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 1044 
94 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 1033 
95 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 927 
96 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 926 
97 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1236 
98 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1144 
99 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 1069 
100 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1180 
101 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1321 
102 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1130 
103 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1143 
104 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1090 
105 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 1043 
106 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1231 
107 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1242 
108 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1265 
109 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1286 
110 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1166 
111 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1173 
112 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1323 
113 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1228 
114 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1283 
115 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1247 
116 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1260 
117 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1500 
118 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1237 
119 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1348 
120 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1339 
121 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1388 
122 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1362 
123 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1529 
124 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2216 
125 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1419 
126 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1436 
127 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1343 
128 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1323 
129 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1366 
130 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1365 
131 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1422 
132 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1406 
133 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1445 
134 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1388 
135 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1452 
136 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1596 
137 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1644 
138 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1482 
139 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1568 
140 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1560 
141 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2399 
142 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1438 
143 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1476 
144 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1502 
145 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1682 
146 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1411 
147 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1816 
148 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3498 
149 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3299 
150 .Çankaya   2013-04-16 0 2496 
151 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2567 
152 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 2977 
153 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2258