Hamit Kalyoncu 
kalyoncuhamit@hotmail.com 

ÜSLÛB-ı BEYAN..

Fransız yazar Buffon, üslup ile ilgili düşüncelerini “ “Üslûp, insanın ta kendisidir””diye özetler. Bizde ise eskiler  “Üslûb-i beyan ayniyle insan””diye bu düşünceyi ifade eder. “Neyi, nasıl diyorsan/söylüyorsan sen de aynen öylesin””anlamına geliyor bu deyiş. Üslûp; Kişinin duygu, düşünce ve hayallerini, istek ve dileklerini  “kendine özgü anlatma biçimi”dir. Başka bir anlatımla üslup, kendine özgülük, duyuş, görüş, anlatış, kişisel beğenileri  anlatma amacı ile yine “kişiye özgü ifade ediş”  anlamları da taşır. Özetle “üslup,  kişinin konuşma tarzı ve hareketleri, kişinin iç dünyasının ve karakterinin aynasıdır” anlamına da gelmektedir.  
            Sözlü anlatımda; sözcükleri seçme ve kullanma, vurgulama ve mimikler de işin içine girer. Yazılı anlatımda ise; konu, anlatılan nesneyi, üslup da bunun nasıl anlatıldığını gösterir. Hatta aynı şeyi anlatmak istedikleri halde “üslubun, alimde başka, cahildebaşka”” olduğu  görülür. Çünkü herkes anlatmak istediğini; kendi kültürü, eğitimi, bilgisi, görgüsü içinde, kelime dağarcığına göre kendi anlatım özelliklerini de katarak anlatır. Eskiler bu duruma “”herkes meşrebince ifade ediyor””derler. Yazım kuralları kadar noktalama işaretlerini kullanış biçimi de yazılı anlatımda etkili olur. Buna göre“kişinin, dili kullanış biçimi ve anlatım özellikleri, onun üslûbunu meydana getirir”, diyebiliriz.
***** 
Türkçemizde üslup sözcüğü için; anlatım tarzı, biçemi, yöntemi, yolu, metodu, tekniği  tanımları da kullanılır. Yine üslup, kişinin yazım tekniği, sözcük seçimi ve cümle kuruluşlarındaki kendine özgülük, görüş, duyuş ve anlatış özelliği olarak da belirtilir. Bunu “Her üslup sahibini bağlar””diye de söyleyebiliriz. “ “Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır””atasözü, üslubun kişiye özgü olduğunu anlatır. Yazıyı yazı kılan, okuru yazıya bağlayan, yazının tadıdır. 
Üslup ise sözün tadını dilde duyuran çok önemli bir özelliktir.Yazılı ve sözlü anlatımda kişisel özellikleri yansıtan üslubun, toplumsal ilişkilerde de çok büyük önem taşıdığı tartışılmaz bir gerçektir. 
Kimi kişiler de yazdıkları yazılarda veya toplum önüne çıktıklarında üslupları kadar kullandıkları kelimelerin, cümlelerin  anlamları açısından da büyük yanlışlara düşebilirler. Kendilerince doğru şeyler söylediklerini düşünebilirler. Ancak, afrayla-tafrayla kurdukları cümleler, temelsiz-dayanaksız suçlamalar, ben merkezli tavırlar ile inandırıcılıklarını yitirirler,  kendilerini de küçültmüş olurlar ne yazık ki.. 
            Bu durumdaki kişiler; gelecekte o toplumun önüne hangi yüzle çıkacaklarını hesap etmeden, kendilerince bir kazanç sağladıklarını düşünürler. Oysa çoğu kez görülmüştür ki kazın ayağı öyle değildir. Yani gece, dostluk ve muhabbet meclisini dağıtırsanız, böyle gecenin sabahından hayır beklememelisiniz.
*****
            Karşı düşünceleri tartışırken bile üsluba, kullanılan kelimelerin anlamlarına, söyleyiş tarzına da dikkat edilmesinin bilinmesi gerekir. Yarın, hitap ettiklerinizle birbirinizin yüzüne bakamayacağınız söz ve davranışlardan da özenle kaçınmak gerekli değil midir? Toplum önüne çıkan kişilerin olumsuz örnek olmamaları; toplumsal ilişkileri koruyan, geliştiren, asla yıpranmasına izin vermeyen bir davranışta olmaları da akıldan çıkarılmamalı. Ağızlardan çıkanları da kulaklar duymalıdır.
Ne yazık ki son yıllarda  çeşitli kişilerin bir üslup zaafiyeti içinde olduğunun sayısız örneklerini istemeyerek de olsa görmekteyiz..Eskiler bu tutumda olanlar için de“ “Herkes kendi meşrebince davranır, konuşur””derler. (Meşrep: huy, davranış, yaratılışta olan nitelik; tutum ve durum, diye tanımlanıyor sözlüklerde). 
*****     
Eskiler, "Gönül deniz, dil sahildir, gönülde ne varsa kıyıya o vurur" derler. Bir insanın insanlığı kişiliği, karakteri, değeri, konuşmasına  ve konuşmasında tercih ettiği üslûba (ifade tarzına) aynıyla yansır. Hani deriz ya, “ “Dervişin fikri ne ise zikri odur””diye. Aynenöyle. Hayatı algılayış ve yorumlayışınız, sadece dil ile, dile gelenle değil, aynı zamanda haliniz ve  durumunuzla da uyumludur. Bir olayı, bir olguyu, bir düşünceyi, duyguyu, durumu, tanımlama için seçtiğiniz sözler ve ifade ediş biçimi, tarif edilen kadar, tarif edeni de tasvir eder. Hatta içeriğinden, esas özünden sıyrılmış söz  ve  ifade, aslında sahibini de anlatır.  
            Aynı  siyasal ve toplumsal örgütlenme içindeki kişileri, grupları toplum önünde  itelemeğe yaslanan üslup sahiplerinin, dinleyenler ve izleyenlerce  “temelsiz, dayanaksız”ve “ölçüsüz”” şeklinde değerlendirildiğini görüyoruz. Bir hediyeyi vermedeki tavır ve üslup, hediyeden daha önemlidir””diye bir söz vardır güzel Türkçemizde, hediye verileni incitmeme, üzmeme, nazik ve kibar olma, anlamlarını içerir. İnsani ilişkileri olduğu kadar  toplumsal değerleri de zedeleyen bu durum, şu önemli uyarıyı yapıyor: Toplum önüne çıkan her kişinin kendine özgü üslubu olsun; ancak bu üslup, ulusal ve toplumsal değerlerin, insani ilişkilerin, kültürün, alınan eğitimin, ahlakın, görgünün, anlayışın, yaşam kurallarının dışında olmasın!..
 Toplum önüne çıkan kişilerin, yöneticilerin, siyasetçilerin, kitle örgütü temsilcilerinin düşünce ve görüşlerini aktarırken, üsluplarına herkesten çok özen gösterme sorumlulukları olduğu da unutulmaması gereken bir
gerçektir. Sadece onlar mı? Okuldaki öğretmenden başlayarak, toplum önüne çıkan, tv ekranlarında boy gösteren, yazan, çizen tüm kişilerin de aynı kurala uymaları, özenli  olmaları gerekir. Bu sorumluluk, kişinin kendine olduğu kadar topluma da saygısının bir gereği olarak kabul edilmelidir.

Facebook'ta Paylaş...


Okunma Sayisi : 349
Yazılma Tarihi : 2017-12-04
 
  İstatistik
  Dün : 1636
  Bugün : 113
  Toplam: 4395110
   Online :

  97 konuk,

 
Tefen67.com

<< Yazara Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Yazıya Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama  
   
 
Tüm Yazılar Tarih Yorumlar Hit
1 .ZONGULDAK KUŞATMADA  2018-07-22 0 392 
2 .CHP’ye YAKIŞAN  2018-07-16 0 139 
3 .MUZAFFER TAYYİP’İ ANARKEN..  2018-07-02 0 198 
4 .HAYDİ ZONGULDAK!  2018-06-18 0 255 
5 .YÜCE MİLLETİME SESLENİYORUM!  2018-06-12 0 236 
6 .SEÇİM KAZANMAK…   2018-05-29 0 423 
7 .ÜLKEMİZİN ESENLİĞİ İÇİN..   2018-05-22 0 277 
8 .ÇAYCUMA GELECEĞE BAKIYOR  2018-05-07 0 294 
9 .NAZIM HİKMET ZONGULDAK’TA..  2018-05-01 0 216 
10 .ATATÜRK ve İNÖNÜ  2018-04-22 0 239 
11 .DOĞA KIYIMI ve TALANI  2018-04-09 0 331 
12 .TEFTİŞ - MÜFETTİŞ..  2018-04-02 0 220 
13 .ÖĞRETMEN PERFORMANSI  2018-03-26 0 342 
14 .ATATÜRKSÜZ OLMAZ  2018-03-19 0 345 
15 .MERAK EDİYORDUM  2018-03-12 0 393 
16 .FESTİVAL TEŞEKKÜRÜ..  2018-03-06 0 362 
17 .KENT KİMLİĞİNİ KORUMAK  2018-02-27 0 305 
18 .HALKEVİ KİTAPLIĞI  2018-02-19 0 339 
19 .DÜNYAYI ADIMLAMAK..   2018-02-09 0 391 
20 .AHŞAP TEKNELER DİYARI   2018-01-22 0 734 
21 .MADEN DULLARI  2018-01-15 0 472 
22 .UMUTLU BAŞLAMAK..  2018-01-08 0 371 
23 .ESKİ YILBAŞI ANILARI..  2018-01-01 0 390 
24 .ÇİZGİLERLE YAKIN TARİH..  2017-12-25 0 349 
25 .PARAYLA GÜRÜLTÜ  2017-12-18 0 354 
26 .BİR YIL ÖNCE, BİR YIL SONRA..  2017-12-11 0 355 
27 .ÜSLÛB-ı BEYAN..  2017-12-04 0 349 
28 .ÖĞRETMEN-İDARECİ  2017-11-27 0 400 
29 .EREĞLİ’DE İNSAN SICAKLIĞI..  2017-11-22 0 455 
30 .KASIM DÜŞÜNCELERİ  2017-11-13 0 448 
31 .ATATÜRK YAŞIYOR, YAŞIYACAK!..   2017-10-27 0 428 
32 .ÇAYCUMA GÜZELDİ  2017-10-23 0 393 
33 . ŞAH İSMAİL ÖZKAN  2017-10-16 0 388 
34 .ÇAYCUMA’DAKİ RUMLAR..  2017-10-09 0 424 
35 .BİR MUTLULUK GÜNÜ!..  2017-10-02 0 454 
36 .ŞAİR MUZAFFER’le ARKADAŞLIK..  2017-09-26 0 421 
37 .NAZIM HİKMET’in RAİF AĞASI..  2017-09-18 0 416 
38 .ŞAİR MUZAFFER’e VEF BORCU..  2017-09-11 0 592 
39 . AKLIN ve BİLİMİN GÜCÜ..  2017-09-04 0 442 
40 .30 AĞUSTOS ZAFERİ   2017-08-29 0 460 
41 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-2 MUSTAFA KEMAL İLE KARŞILAŞMA  2017-08-23 0 454 
42 .KURTULUŞ SAVAŞINDA-1 YEDİ GÜN YEDİ GECE ÇARPIŞTIK..  2017-08-20 0 464 
43 .ÇÜRÜK ELMA  2017-08-14 0 609 
44 .ÇAYCUMA PLAJI..  2017-08-06 0 484 
45 .NASIL BİR EĞİTİM?  2017-07-31 0 460 
46 .Göreve dönme umudu..  2017-07-25 0 521 
47 .15 TEMMUZ ANMASI..  2017-07-18 0 440 
48 .Hak hukuk adalet!..  2017-07-10 0 488 
49 .MUZAFFER TAYYİP 95 YAŞINDA  2017-07-01 0 532 
50 .EMEĞİN DEĞERİ  2017-06-30 0 467 
51 .ADALET YÜRÜYÜŞÜ  2017-06-20 0 522 
52 .FİLYOS ÇAYI’NA BAKARKEN  2017-06-05 0 556 
53 .KENTİN GELECEĞİNE SAHİP ÇIKMAK  2017-05-30 0 535 
54 .KENTİN ORTAK AKLI  2017-05-22 0 488 
55 .Zihniyet Meselesi..  2017-05-16 0 571 
56 .ÇAYCUMA’DA BULUŞMA..  2017-05-08 0 680 
57 .ÇAYCUMA BULUŞMASI  2017-05-04 0 537 
58 .HALKOYLAMASI SONUÇLARI   2017-04-24 0 702 
59 .SAĞDUYU ZAMANI  2017-04-18 0 545 
60 .Yurttaşlık Görevi  2017-04-10 0 624 
61 .Ah, Hasan Ataman!..  2017-04-03 0 740 
62 .DÜZENE UYGUN KAFALAR!..  2017-03-27 0 816 
63 .KARANLIĞIN GÖZLERİ  2017-03-20 0 722 
64 . ÇAYCUMA’DA NELER OLUYOR?  2017-03-13 0 837 
65 .BİR DOST SELAMI..  2017-02-27 0 1019 
66 .Çocuklar NUTUK okuyor..  2017-02-19 0 925 
67 .Eti için bülbül öldürmek!..  2017-02-13 0 1134 
68 .Delüğe Gireyruk!..  2017-02-06 0 822 
69 .NELER YAPMADIK PARTİMİZ İÇİN?..  2017-01-30 0 706 
70 .SABAH OLURSA..  2017-01-23 0 761 
71 .TARZAN ZOR DURUMDA!..  2017-01-16 0 768 
72 .Çaycuma’da Kış Geceleri  2017-01-09 0 722 
73 .KANLI SABAH...  2017-01-01 0 786 
74 .Çaycuma Birlik ve Dayanışma Gecesi   2016-12-26 0 790 
75 .HASAD’la komünizm propagandası!..  2016-12-19 0 868 
76 .KENTİN ÖNÜNÜ AÇMAK  2016-12-12 0 735 
77 .NE HALDEYİZ? O HALDEYİZ!..  2016-12-07 0 827 
78 .MADEN MÜZESİ  2016-11-28 0 845 
79 .CHP’DEN BEKLENEN  2016-11-21 0 825 
80 .Ankara’da Çaycuma Derneği  2016-11-14 0 910 
81 .DÜNYA ÖNDERİ ATATÜRK  2016-11-09 0 843 
82 .ATATÜRK IŞIĞINDA   2016-11-07 0 845 
83 .ULUSAL BAYRAM..  2016-10-24 0 960 
84 . KENTİN YERİ DAR..   2016-10-18 0 904 
85 .Güzel ülkem nereye?  2016-10-10 0 1316 
86 .Önce Annelerini Vur..  2016-09-26 0 979 
87 .OKULLAR AÇILIRKEN  2016-09-19 0 947 
88 .12 EYLÜL DÜŞÜNCELERİ  2016-09-13 0 852 
89 .“Yüzüm Bana Benzer”  2016-09-05 0 851 
90 .Bir düğün..Bir cenaze..  2016-08-23 0 1163 
91 .Ağrı Eşiği  2016-08-07 0 1066 
92 .Suç Ortakları!..  2016-08-02 0 980 
93 .Yaşadıklarımdan öğrendiğim..  2016-07-25 0 1095 
94 .Bizi şair yaptı Zonguldak..  2016-07-03 0 1244 
95 .DİN İLE DÜNYA İŞLERİ..  2016-06-13 0 1049 
96 .Bir Din Bilgisi Sınavı  2016-05-23 0 1077 
97 .19 Mayıs 1919 Ruhu  2016-05-16 0 1024 
98 .Çaycuma forumu..  2016-05-09 0 972 
99 .Atatürk düşmanlığının kaynağı  2016-05-02 0 1161 
100 .Yaşa Atatürk, Yaşa 23 Nisan!..  2016-04-18 0 1187 
101 .Çıkmaz Sokak  2016-03-28 0 1194 
102 . Atatürk’e yazılan mektup..   2016-03-22 0 1213 
103 .NERDE KALMIŞTIK DİYECEKTİM!..  2016-03-14 0 1105 
104 .Adımız, andımızdır..  2016-02-29 0 1101 
105 .BİR SÜRELİĞİNE YOKUM!..   2016-02-07 0 1251 
106 .BİZ KİMİZ, BİLİYOR MUSUNUZ?  2016-01-11 0 1153 
107 .BAŞARDINIZ SAYIN MÜDÜR!..  2016-01-05 0 1218 
108 .CHP KENDİNİ TOPLAMALI..  2015-12-30 0 1169 
109 .EKMEKLE GÜREŞMEK   2015-12-13 0 1200 
110 .Öğretmen: Canpolat Pamay /Öğrenci: Mehmet Haberal  2015-11-23 0 1438 
111 .ÇAĞLARIN ÖNDERİ ATATÜRK  2015-11-18 0 1180 
112 .Atatürk’ten Laiklik Dersleri  2015-11-09 0 1261 
113 .Kazanan, kaybeden!..  2015-11-03 0 1271 
114 .“Aydın kişi” neyi nasıl yapmalı?  2015-10-27 0 1327 
115 .Bu meydan kanlı meydan!  2015-10-14 0 1305 
116 .KİTAPLARI YAKMAK.. (KISA KISA ANIMSAMA-2)  2015-10-04 0 1442 
117 .ATATÜRK’ü BİLMEMEK..  2015-09-24 0 2139 
118 .YÜREĞİMİZDEKİ YANGIN..  2015-09-07 0 1376 
119 .Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile..   2015-09-02 0 1373 
120 .Yedi sıra tel örgü..  2015-08-27 0 1288 
121 .AŞK ENGELLİ   2015-08-12 0 1261 
122 .Kent kültürünü korumak  2015-07-28 0 1305 
123 .Yollar ayarsızsa toprak kayar, taş düşer!..   2015-07-22 0 1311 
124 .Kentin geleceğine bakmak  2015-07-15 0 1347 
125 .Bu yatak niye burada?  2015-07-10 0 1337 
126 .Öldükten Sonra  2015-07-03 0 1379 
127 .Kandilli’de “kömür kokulu gün”  2015-06-18 0 1325 
128 .Bu Türkiye kitaba uymuyor!..  2015-06-13 0 1399 
129 .Ben bu sazı çala çala yoruldum!..  2015-06-04 0 1533 
130 .Devrek köylerinden sesler geliyor..  2015-05-27 0 1590 
131 .Bir Pazar Günüydü..  2015-05-20 0 1350 
132 .CHP neler yapacak?  2015-04-28 0 1508 
133 .CHP’nin şansı nedir?  2015-04-14 0 1507 
134 .“Dev Proje” ne oldu?   2015-04-08 0 2325 
135 .Emekli başkenti!..  2015-03-24 0 1370 
136 .CHP’de kontenjan açmazı!..  2015-03-17 0 1418 
137 .Sandıktan umut çıktı!..  2015-03-12 0 1438 
138 .Okurlar Söyleşiyor  2015-02-22 0 1618 
139 . Kent için toplumsal eğitim..  2015-02-11 0 1343 
140 .Filyos Vadisi Belediyeleri Birliği  2015-02-03 0 1767 
141 .Baston kenti, kültür penceresi!..   2013-05-30 0 3423 
142 .Mektubun Avucumda..   2013-05-06 0 3233 
143 .Çankaya   2013-04-16 0 2431 
144 .Mustafa Kemal’den kurtulmak!..  2013-04-04 0 2483 
145 .Madenci protestosu!..  2013-03-13 0 2901 
146 .Güneşi Görememek!..  2013-03-04 0 2196