Filyos Vadi ve Liman Projeleri

2009’ un yazında Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos Beldesi’nde Antik Kent kazı çalışmaları, Trakya Üniversitesi Arkeoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sümer Atasoy tarafından başlatıldı. Sümer hoca şüphesiz daha atrıntılı bilgiye sahip, ama bizim bildiğimiz de özetle şöyle:
MÖ 4. YY’da yaşayan Bergama Kralı Phileterus’un memleketi Filyos, Roma ve Bizans döneminde Hadriyanapolisin Karadeniz sahilinde önemli bir limanı ve kalesidir. Ceneviz döneminde de varlığını korur bu liman ve kale… Sümerbak’a bağlı Ateş tuğla Fabrikasına tahsis edilen arazı sayesinde ayakta duruyor, Helenistik devre ait tiyatro duvarları… Filyos halkı da bilir antik limanın kalıntılarını… Tarih sayfalarını hızla karıştırdığımızda, daha önceki yıllarda da Filyos, Filyos Çayı ve Filyos Vadisi’nin gündeme gelmiş olduğunu görürüz.

Filyos Kalesi (1944).
Filyos Çayına ilişkin ilk olarak: “Filyos Çayı ve Nafıa Nazırı (Bayındırlık Bakanı) Hasan Fehmi Paşa’nın 1909 öncesinde, Başvekalet makamına sunduğu raporda, Filyos Irmağının, Filyos’ tan Tefen’e (Gökçebey) kadar olan kısmın denizle birleştirecek” projeden söz edildiği görülür. Çaycuma’da göl oluşturduğu için Filyos çayı… Burada sözü edilen “denizle birleştirme” işleminin saz bölgesinden denize bir kanal açmak olduğu düşünülür.

Diğeri proje ise, Zonguldak-Ankara Demiryolu’nun yapımı sırasında 1927’de demiryolu malzemesinin denizyolu ile taşınması için Filyos İskele’si yapılırken, Filyos’a liman yapılması düşünülmüş; fakat yapılan incelemeler sonucu demiryolunun Ereğli’ ye, hem Tefen üzerinden hem de Zonguldak’tan bağlanacak olması nedeniyle limandan vazgeçilmiştir. Bu düşünce belli aralıklarla gündeme gelir, fakat her defasında vazgeçilir. Liman yapılmama gerekçelerinden bininde kısa zamanda dolacağı tezidir.
Vadi, ‘Kozku Karbonifer Penceresinin’ dışındadır. Bu nedenle 1940’larda EKİ sosyal tesislerinin Filyos Vadisine yapılması, Vadide Zonguldak’ın banliyösünün kurulması düşünülür. Hiçbiri olmaz. 1985 – 2005 yılları arasında da Zonguldak siyaseti, Filyos Vadi Projesi hayali ile şekillenir. Üstelik bu kez, TTK ‘nın küçültülmesi politikaları uygulamaya girer. ‘TTK’ya alternatif’ ve ‘Zonguldak’ın kurtuluşu’ olarak söz edilir projeden…
Sanayi ve tarımsal amaçlı dev bir proje olan Filyos Vadi Projesi, 5 büyük ana barajla hem tarımsal sulamayı, hem de hidroelektrik enerji üretimini hedeflemektedir. ‘Batı Karadeniz’in Gapı’ olarak tanımlanan Projenin denize ulaşan bölümünde ise ’Filyos Liman Projesi’ yer alır.
Zonguldak İli, Filyos Irmağı’nın bulunduğu mevkide, iki etap ve dört aşamadan ibaret olmak üzere Filyos Serbest Bölgesi’nin yer ve sınırlarının belirlenmesi, anılan ırmak yatağında ıslah kanalının inşa edilmesi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın özel mülkiyete ait taşınmazların acele kamulaştırması için de Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü görevlendirilir.
Bu görevlendirme Devlet Bakanlığı’nın 01.04.1994 tarih ve 26119 sayılı yazısı üzerine, 3218 sayılı Kanunun 2. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 04.04.1994 tarihinde kararlaştırılarak 05.04.1994 tarih ve 21896 sayılı Resmi Gazete’de 94/5377 sayılı kararla yayımlanır.
Filyos Liman Projesi ile “kuzey komşularımızla karşılıklı olarak ticaretin geliştirilmesi, Karadeniz’den Tuna-Reusu yoluyla kuzey denizine ulaşılması, Karadeniz ve İç Anadolu hinterlandına yönelik yük trafiğine, limanla ulaşacak organize sanayi bölgeleri, serbest bölge, enerji santrali ve Karabük Demir Çelik tesislerine hizmet vermek üzere 13 adet iskelesi ve mendireği ile 25 Milyon ton/yıl kapasiteli, 20 m su derinliği sayesinde 160.00 – 180.000 DWT’luk gemilerin yanaşabileceği Türkiye’nin en büyük limanının yapımı” amaçlanır. Filyos Liman Projesi Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile ihale edilmek üzere Ulaştırma Bakanlığının 12.08.1996 tarih ve 17449 sayılı yazısından sonra, Yüksek Planlama Kurulu’nun 08.11.1996 tarih ve 96/T–45 sayılı kararı ile Demiryolları Limanlar Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü (DLHİ) tarafından ihale edilmesi yetkisi verilmiştir. 29 Nisan 1997 tarihinde ihalesi yapılmış ve kamulaştırma bedeli için de, o yılın yatırım bütçesine 1,5 trilyon lira ödenek konularak kamulaştırma işlemlerine başlanmıştır.
DLHİ tarafından ihalesi gerçekleştirilen yatırım projeleri kapsamında yer alan Zonguldak-Filyos Limanı yapımı için, Kardemir AŞ’ye ait olan Karliman AŞ’nin (kardemir Filyos Liman Sanayi ve Ticaret AŞ) açıklanan teklif koşulları dahilinde görevlendirilmesine karar verilmiş, 25 milyon ton kapasiteli liman projesi için 11.03.1999 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
Filyos Projesi kapsamında kurulması düşünülen Filyos Limanı gerisinde projeye tahsis edilmiş 7.5 milyon m2 .lik arazi üzerine organize sanayi bölgeleri, serbest bölge ve 4 milyon ton ithal kömüre dayalı termik santral ihtiyaçlarının karşılanması öngörülmüştür. Planların onanmasından sonra yer teslimi yapılarak, limanın yapım süresi sonunda (36 ay), 46 yıl işletmesini Karliman AŞ yapacaktır. (?) Filyos Çayı, dünyanın sayılı agrega taşıyan akarsularından biridir. Aynı zamanda Filyos Çayı, Bolu ve Yenice dağlarının tek akarı olarak bilinmektedir. Agrega taşıyan bu yür akarsuların derivasyonunun yapılamayacağı yansır, önce Japon firması raporlarına…
Daha sonra da, böylesine büyük bir projenin varlığı ve yapılmış kamulaştırma çalışmalarına rağmen, DLHİ tarafından hazırlanan ve tamamlanmayan çalışmaların gerekçesini oluşturan 2000 tarihli raporunda, “Hopa, Rize, Trabzon, Giresun, Samsun ve İnebolu Karadeniz Bölgesi’nin büyük limanları olduğu, bu limanların kendi bölge hinterlantlarına hizmet verdiklerinden, kapasiteleri altında çalışmakta ve büyük ölçüde atıl kapasiteleri bulunduğu” açıklaması yapılmaktadır.
Zonguldak Valisi Yavuz Erkmen, 2006 tarihli (yıl: 2,sayı: 2) Zonguldak Valiliği Yayın Organı Vilayet Bültenindeki başyazısında, Filyos Projesi konusunda: “Bugüne kadar kağıt üstünde kalan, gerçekleşemeyen Filyos Projesinde artık arazi tahsisinin yapılıp, gerçekleştirme noktasına gelindiğini” belirtir. 1999 yılında Başbakan Bülent Ecevit tarafından törenle hizmete açılan, fakat uçak inişine uygun olmaması nedeniyle bir uçak bile inmeden kapatılan Çaycuma (Saltukova) havaalanı için ise: “Bu projeyi çok yakından ilgilendiren Saltukova Havaalanının ilimizde yerel olarak kurduğumuz şirketle devralıp açılma noktasına getirilmesi konusundaki faaliyetlerimiz de hızla devam ediyor. Hava alanını, 2007 yılının Mayıs ve Haziran ayında bitirmeyi hedeflediğimiz yatırımlarla her türlü uçağın iniş kalkış yaptığı, uluslar arası bir havaalanı haline getirmeyi düşünüyoruz “ bilgisini verir.
Bütün bu gelişmelere karşın TTK’nın bazı ocakları kapatılır ve işçi sayısı azalır, Dolayısıyle iş ve ekmek kapısı Zonguldak bu özelliğini yitirir, kendi çocukları başka illerde iş ve ekmek aramaya başlar, “göç alan” bir kent iken “göç veren” bir il konumuna geriler.
Filyos Vadi Projesini, nedense sormaz Zonguldaklılar… Çaycumalılar, Filyoslular susar. Siyasiler kırk yıldır bu konuyu konuşur ve konuşmaya devam eder.
  Ekrem Murat Zaman
     Maden Müh.
zamanem@gmail.com
         tefen67

 
Facebook'ta Paylaş...

Haber Tarihi:2011-01-14
Bu haber 1986 kez okunmuştur...

 
  İstatistik
  Dün : 1396
  Bugün : 2333
  Toplam: 3177018
   Online :

  19 konuk,

 
Tefen67.com

<< Ana sayfaya Geri Dön <<

Yorumlar

Ali Karademir 2011-01-16 :

Sevgili Naci abi duygularıma tercüman olduğun için çok teşekkür ederim.Biz elimizdeki kıymetleri kaybedince anlayan zavallı bir toplumuz maalesef.Elimizdeki değerlere sahip çıkmadığımız için şuan memleketimizden 400 km uzaklardayız.Ne olacak bu durum,acaba ne zaman üzerimizdeki ölü toprağı kalkacak.Memleketimde ki güzelliklere ne zaman yeteri kadar değer vereceğiz?Ekrem Murat Bey bir projeden bahsediyor uzun vadede düşünüldüğünde Zonguldağımıza hayat verebilecek bir altyapıya sahip.Artık uyanalım bizim kaderimiz olmasın göçükte kalmak,bizim kaderimiz olmasın uzak diyarlarda gurbet acısı yaşamak,bizim kaderimiz olmasın her seçim arefesinde iş ve işci bulma kurumu önünde sabahlamak,bizim kaderimiz oldu ama bizden sonraki neslin bari kaderi olmasın.Değerlerimize sahip çıkalım lütfen bari değerlerimize sahip çıkan değerlere sahip çıkalım...vakit çok geç olmadan...saygılarımla..


Naci GİDEROĞLU 2011-01-14 :

Hep deriz ya hani Aaa vallahi bilmiyodum benim haberim yoktu .Ama bundan böyle Değerli araştırmacımız Sadi abi sayesinde Duymama bilmeme gibi bir durumumuz yok,Sağolsun kendisi bizleri her konuda elinden geldiğince bilgilendiriyor ve fikir sahibi yapıyor.Öncelikle kendisine bu vesileyle birkez daha teşekkür etmek istiyorum...Ben muharremler köyü mangıroğlu mahallesinde doğdum 1972 doğumluyum.ilkokuldan sonra benim çok istememe rağmen Rahmetli dedem ve babam beni okutmadılar.Neymiş efendim gökçebeyde bir evde kirada kalacakmışım kışın soba yakarken yangın çıkarıp kendimi yakacakmışım.Onlar bensiz naaparlarmış vesaire Ben şimdi onlarsız tek başıma neyapıyorum neler yaşıyorum oda başka konu,Neyse asıl konumuza gelelim.Çocuk okutup neyapacaksın okuyup ne olacak.askerden gelir girer ocağa 40 yaşında emekli olur :)) Olamadım rahmetli dedeciğim olamıyorum Baba Maalesef SSK"lı bi işim yok Bağkurluyum Onuda ödeyemez durumdayım Hiçbirşey sizin düşündüğünüz ve bana anlattığınız gibi olmadı Çünkü çok sevdiğiniz o ocakları birileri Kendi menfaatleri için sattı Yedirmediler o ekmeği bizlere Ocaklarımıza sahip çıkamadık Ya görmüyor duynuyor,yada gördüğümüz duyduğumuza baş kaldıramıyorduk.Ama vakti geldi Bakın ne diyor yazarımız üstteki yazısında...inşallah kısa vadede bu proje daha da hızlanır ve uzun vadede ilimiz bölgemiz ve ülkemiz için büyük bir ekmek kapısı olur; EKMEĞİMİZE SAHİP ÇIKMAK ADINA BU PROJELERE VE BU DOĞRULTUDA ÇALIŞANLARA LÜTFEN BİR ELDE BİZ UZATALIM DESTEKLERİMİZİ ESİRGEMEYELİM ... Büyük bir keyifle okuduğum bu yazıyı yazan Değerli Ekrem murat bey"e de teşekkürlerimi sunuyorum .Kaleminize yüreğinize sağlık…. Gökçebey”e gökçebeylilere Ve 4 senedir gelemediğimBenim güzel memleketime İstanbul”dan selamlar.


ADEM BENLİ 2011-01-14 :

merhabalar... ben her şeyden önce sayın mühendisimize can-ı gönülden teşekkür etmek şükranlarımı sunmak istiyorum. çünkü; bildiğimi sandığım filyos vadi projesiyle ilgili hemen hemen hiç bir şey bilmediğimi buna rağmen şu saat itibariyle (en azından her zonguldaklının bilmesi gereken) projenin dününü, bugününü, osmanlı devrinden yavuz erkmen valimize kadar öğrenmiş bulunuyorum, sağ olun... filyos vadi projesi zonguldak bartın karabük illerinin içinde yer aldığı batı karadenizin en büyük kalkınma hamlesi olacaktır kuşkusuz. okuduğum kadarıyla osmanlı devrinden beri hep söylene gelmiş ancak iş icraata çok fazla binmemiştir. şu an itibari ile arsa tahsisi hava alanının ulaşıma açılması gibi konular bitmiş veya bitecek konuma gelmiştir. bu da projenin artık sadece sözde ve kağıt üzerinde kalmadığının apaçık bi göstergesidir. kesinlikle çalışmalar istenilen düzeyde değildir bunu kabul edebiliriz ancak yavaş da olsa bir hız ve bir ivme kazanılmıştır. son yıllarda zonguldakta seçim meydanlarında propaganda malsemesi olarak da olsa gündeme gelen bu proje bölge halkı tarafından hatırlanmış araştırılmış ve merakla beklenmeye başlanmıştır. öyle görünüyor ki siyasetçilerimizde oluşan bu kamuoyu karşısında hareketsiz kalmıyor ve ellerinden geleni yapmaya çalışıyorlar. inşallah kısa vadede bu proje daha da hızlanır ve uzun vadede ilimiz bölgemiz ve ülkemiz için büyük bir ekmek kapısı; karadeniz ülkeleriyle olan ticarette de odak noktası olur. ben bir zonguldaklı olarak artık buna daha çok inanıyorum. küçülen ttk karşısında büyüyen bir zonguldak için bu projenin hayati öneme sahip olduğunu biliyor ve bir an önce de son kazmanın vurulmasını bekliyorum. SAMSUN


Bu Habere Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama