GAZİLER KÖYÜ - Tefen67

Gaziler Köyü Gökçebey ilçesine en yakın olan köydür. Uzaklığı iki kilometredir; nerdeyse Gökçebey’in bir mahallesi gibidir. Bugün 6 mahallesi vardır: Musabeyoğlu Mah, Paşabeyoğlu Mah, Abdibeyoğlu Mah, Karanlıkoğlu Mah, İnce Mehmetler Mah, Köprübaşı Mahallesidir. Köy tarihi bakımından M.Ö. devirlere ait olduğunu gösteren tarihi kalıntılar vardır. Köyde eski devirlere ait tarihi kale, surlar, burçlar ve etrafta tarihi yapılardan sökülmüş taşlar mevcuttur. Bölgenin ilk yerleşim yeri olması muhtemeldir.

Asar Kale; Gaziler köyündeki Asar Kale (Asar: Osmanlıca Sığınak ) Gökçebey’e hakim bir tepede olup sanki eski zamanlarda buranın tüm bölgeyi yönetir şekilde düşünülmüş ve yapılmış gibidir Gaziler köyü ile Bodaç Köyü sınırını oluşturur. Kuruluş mevkisi yeri eskiden sanki Bodaç köyünü koruyacağı şekilde yapılmış gibidir. Temel taşları harçsız olup muhtemelen daha sonra üstüne örülen taşlar harçla örülmüştür. Asar kalenin doğu tarafında bir burç yıkılmış halde, Batı tarafındaki burcun alt kısmı ayakta kalmış vaziyette durmaktadır. Ayrıca Asar Kale Filyos vadisinin en geniş yatağında Filyos ırmağına hakim bir tepededir. Eskiden nehir ticaretini kontrol eder durumdadır.

Bizim tarafımızdan Gaziler köyünde bulunan daha sonra Ereğli müzesine teslim edilen Sunak taşında (Atlar) “Hosios kai Dikaios” kültü için yazılmış yazıt vardır. Bu taş üzerindeki yazının içeriğinden ve harf karakterlerinden anlaşıldığı kadarıyla M.S. 2. yüzyıl Roma dönemine ait olmalıdır. Bölge o dönemde kutsal alan olarak geçmektedir. Sunak taşı (Atlar) altı ve üstü profilli dikdörtgenler prizması şeklinde taştır. Antikçağ’da bu şekilli taşlara altar ya da sunak taşı denilmekte idi. Taşın bulunduğu bölge Antik Dönem’de Doğu Bithynia - Batı Paflagonia Bölgesi (geç dönemde Honorias Bölgesi) olarak tanımlanmaktadır. Bu yazıtla Hosios kai Dikaios’un kültü bu bölgede ilk kez belgelenmektedir. Bu yazıtla ise Tanrı Doğu Bithynia - Batı Paflagonia bölgesinde ilk kez belgelenmektedir. Ayrıca, antik kaynaklardan tanınan ve bu bölgede küçük bir nehir olan Lykos’un adı (Ereğli civarında Karadeniz’e dökülen bugünkü Aydınlar Çayı/Gülünç Çayı’nın bir kolu) ilk kez bir yazıtta belgeleniyor. Bu çayın olduğu bölgede bir Ana Tanrıça inancı olduğu da yazıdan anlaşılmaktadır. ⁽¹⁾

Gaziler köyü H.1266 Miladi:1849 defterlerine göre Viranşehir Sancağı Tefen Kazası Ahmetler divanına bağlı bir karyedir ve aynı divan 7 karyeden oluşur. Bu karyeler şunlardır: Gaziler, Bodacık,Tepe, Musabeyoğlu, Abdibeyoğlu, Alaoğlu, Alibeyler⁽²⁾
Gaziler köyü 19 şubat 1311 (1894) yılı tapu defterlerinde de Çarşamba (Çaycuma)
Nahiyesi Tabii Tefen Nahiyesine bağlı Gaziler karyesi diye geçer. Kendisine bağlı karyeler şunlardır: Gaziler, Abdibeyoğlu, Paşabeyoğlu, Musabeyoğlu ,Alioğlu’dur⁽³⁾1954 yılından itibaren Tefen ( Gökçebey ) Nahiye merkezi olunca Devrek’ e bağlı Tefen nahiyesi köylerinden biri olarak geçer .
Gaziler adının nereden geldiği tam olarak belli değildir; yalnız eski defterlerden Gazioğulları (Kazlı) diye lakabı olan aileler vardır. Bekli de burayı fethedenlerden kalmış olabilir.
Gaziler adının anlamı konusunda şöyle de yorum yapabiliriz: Gazilik adı, Anadolu Selçuklu Devleti zamanından beri süregelen gazilik hakkı ve yurtluktur. Gaziler inanç uğrana savaşır ve daha sonra sipahi lakabı alabiliyordu. l.Alaaddin Keykubad’ın dediği gibi, inanç uğruna savaşanlara bir hak ya da daha doğrusu, savaşta galip gelip toprakların alınması karşısında fetheden kişilere verilen bir ödül “gazilik hakkı” idi⁽⁴⁾. Akına katılan bir gazi yaşamış ve ona gazilik hakkı olarak buralar verilmiş ve Gaziler adı da oradan kalmış olabilir. Köyde ayrıca İspah( sipahi) değirmeni vardır. Ahmetler Divanı Ahmetler Türkmen cemaat Topluluğunun bölgeye gelmesi ve yerleşmesinden kalmış olabilir. Türkmen cemaat toplulukları arasında Ahmetler adıyla anılan cemaat topluluğu vardır.⁽⁵⁾..

YILLARA GÖRE NÜFUSU⁽⁶⁾
Nüfus dağılımı Erkek          Kadın      Toplam
1935Yılı………..159………..183………..342
1940Yılı………..156………..193………..349
1945 Yılı………..169………..214……….383
1950 Yılı…………………………………..428
1955Yılı………..221………..240………..461
1960Yılı………..269………..263………..532
1965 Yılı………..242………..275……….517
1970Yılı………..196………..262………..458
1975 Yılı………..232………..257……….489
1980Yılı…………………………………....439
1985 Yılı…………………………………...451
1992Yılı…………………………………....507
2000 Yılı…………………………………...395
2007 Yılı……… 227………..252………...479
2008 Yılı……….225………..252………...477
2009 Yılı……….228………..249………...477
2010 Yılı………218………...249………...467
2011 Yılı………219………...249………...468
2012 Yılı……....203………...241………...444
2013 Yılı……... 203…………234………..437
2014 Yılı……... 200…………239………..439
2015 Yılı……... 205…………239 ……….444

1844–1845 yılları arası Maliye Varidat Temettü defterlerine göre Ahmetler Divanında vergi verenler.
Defter no: ML. VRD. TMT. D.04896
Bolu Eyaleti dahilinde kain (bulunan) Viranşehir sancağı kazalarından Tefen kazasına tabi “Ahmetler” divanında mukim (ikamet eden) ahaliyi İslam’ın (Müslüman ahalinin) emlak, arazi ve temettuatlarının (kazançlarını) mübeyyen (açıklayan ) defterdir.

Karye-yi Gaziler tabi divan-ı mezbûr (adı geçen yer)
Hane:1- Karanlık oğlu Halil
Hane:2- Gazi oğlu Mehmet
Hane:3- Gazi oğlu Hüseyin ve Karındaşı Mehmet
Hane:4- Bey oğlu Mehmet
Hane:5- Bölük oğlu İbrahim
Hane:6- Kadıbaş oğlu Hamza
Karye-yi Musa Bey tabi divan-ı mezbur (adı geçen divan)
Hane:1 Musa Bey Oğlu Musa
Hane:2- Musa Bey Oğlu Mustafa
Hane:3- Paşa Bey oğlu Ahmet
Hane:4- Seydi oğlu Veli
Hane:5-Seydi oğlu Hasan
Hane:6- Seydi oğlu Hamza
Karye-yi Abdi Bey Tabi divan-ı mezbur (adı geçen divan)
Hane:1- Abdi Bey oğlu Osman
Hane:2- Abdi Bey oğlu Mehmet
Hane:3-Ha (?) oğlu Osman
Hane:4- Ha (?) oğlu Hüseyin
Hane:5- Hoca oğlu İsmail

1844-1849 yılları arası Gaziler köyünde yaşayanlar

AHMEDLER DİVANI
Gaziler Karyesi
Hane 1
Muhtar-ı sani (İkinci Muhtar ) Karanlıkoğlu Uzun boylu ak sakallı Feyzullah oğlu Halil .Yaş 60
Oğlu Uzun boylu sarı bıyıklı Halil Oğlu Durmuş. Yaş 25 Nizamiye (Asker)
Diğer oğlu Uzun boylu ter bıyıklı Halil oğlu İsmail. Yaş 20
Diğer oğlu Halil oğlu Halil. Yaş 3
Torunu Durmuş oğlu Ömer. Yaş 10
Diğer torunu Durmuş oğlu Durmuş. Yaş 6 Fevt (Ölüm) 1262
Diğer torunu Durmuş oğlu Salih. 6 aylık
Oğlu Ahmed.

Hane 2
Rençber Gazioğlu Uzun boylu ak sakallı Mehmed oğlu Mehmed. Yaş 65
Oğlu uzun boylu sarı bıyıklı Mehmed oğlu Mehmed. Yaş 23
Gazioğlu oğlu Mehmed oğlu Mehmed. Yaş 4
Diğer torunu Mehmet oğlu Mustafa. 3 aylık
Oğlu Mehmet oğlu Ahmed. Tevellüd 1262

Hane 3
Rençber Gazioğlu Uzun boylu Hüseyin oğlu Hüseyin. Yaş 13
Karındaşı (kardeşi) Hüseyin oğlu Himmet . Yaş 7
Diğer karındaşı (kardeşi) Hüseyin oğlu Süleyman . Yaş 6

Hane 4
Rençber Beyoğlu Orta boylu kara sakallı Salih oğlu Mehmed . Yaş 60
Oğlu orta boylu sarı sakallı Mehemet oğlu Hüseyin . Yaş 40
Hızarcı Torunu orta boylu ter bıyıklı Hüseyin oğlu Ali. Yaş 20
Diğer torunu Hüseyin oğlu Mustafa. Yaş 7
Diğer torunu Hüseyin oğlu Mehmed.Yaş 6
Diğer torunu Hüseyin oğlu Salih . Yaş 3 Fevt (Ölüm) Haziran 1276
Torununun torunu Ali oğlu Yusuf . Yaş 3
Diğer torununun torunu Ali oğlu Yakub . 5 aylık
Oğlu Ali oğlu Ahmed . Yaş 1

Hane 5
Rençber Bölükoğlu Orta boylu kumral bıyıklı Halil oğlu İbrahim. Yaş 30
Oğlu İbrahim oğlu Durmuş. Yaş 7
Diğer oğlu İsmail oğlu İbrahim. 5 aylık
Oğlu Durmuş oğlu Ahmed. Tevellüd (Doğum) 1278

Hane 6
Rençber Kadıbeşeoğlu Orta boylu kumral sakallı Mehmet oğlu Hamza. Yaş 45
Oğlu şabb-ı emred Hamza oğlu Davud . Yaş 12
Diğer oğlu Hamza oğlu Cafer . Yaş 10
Diğer oğlu Hamza oğlu Tahir. Yaş 9
Oğlu Cafer oğlu Ahmed . Tevellüd (Doğum) 1278

Musa Bey Oğlu Karyesi
Hane 1
Rençber Musabeyoğlu Orta boylu kumral sakallı Halil oğlu Musa. Yaş 35
Oğlu Musa oğlu Mustafa. Yaş 1
Karındaşı oğlu (kardeşi oğlu) Hamza oğlu Mehmed . Yaş 12

Hane 2
Rençber Musabeyoğlu Orta boylu kır sakallı Ali oğlu Mustafa. Yaş 55
Karındaşı (kardeşi) Uzun boylu kır sakallı Ali oğlu İsmail. Yaş 50 Nizamiye (Asker)
Karındaşı oğlu ( kardeşi oğlu) uzun boylu kara bıyıklı İsmail oğlu Hasan . Yaş 25

Hane3
Rençber Paşabeyoğlu Orta boylu Ahmed oğlu Ahmed. Yaş 15
Karındaşı (kardeşi) Ahmet oğlu Osman . Yaş 11
Diğer karındaşı oğlu (kardeşi oğlu) Mehmed oğlu Mehmed. Yaş 10

Hane 4
Rençber Seydiahmedoğlu Orta boylu kır sakallı Ahmet oğlu Veli . Yaş 50
Oğlu uzun boylu kara bıyıklı Veli oğlu İsmail . Yaş 28 Nizamiye (Asker)
Seyyidahmedoğlu Orta boylu kara bıyıklı Veli oğlu Ali . Yaş 23
Diğer oğlu Veli oğlu Numan . Yaş 10
Diğer oğlu Veli oğlu Ömer . Yaş 6
Torunu İsmail oğlu Mustafa. Yaş 8
Diğer torunu İsmail oğlu Ahmed . Yaş 7
Diğer torunu İsmail oğlu Süleyman . Yaş 3
Diğer torunu Ali oğlu Ali. 5 aylık
Oğlu Hasan. Yaş 1
Oğlu Ahmet oğlu Şakir. Tevellüd (doğum) 1275
Oğlu Ahmet oğlu İsmail . Tevellüd (doğum) 1278

Hane 5
Rençber Seydiahmedoğlu Uzun boylu köse sakallı Ali oğlu Hasan. Yaş 30
Oğlu Hasan oğlu Ahmed. Yaş 12
Diğer oğlu Hasan oğlu Selim . Yaş 7
Diğer oğlu hasan oğlu Receb. 3 aylık
Oğlu Hasan oğlu Hurşid . Fevt (ölüm) 1267

Hane 6
Rençber Seyyidahmedoğlu Orta boylu ter bıyıklı Ahmet oğlu Hamza. Yaş 20

Abdi Bey Karyesi
Hane 1
Rençber Abdibeyoğlu Orta boylu kara sakallı Mustafa oğlu Osman . Yaş 45
Oğlu şabb-ı emred Osman oğlu Osman. Yaş 13
Diğer oğlu Osman oğlu Osman. Yaş 12
Diğer oğlu Osman oğlu Mehmed. Yaş 10
Diğer oğlu Osman oğlu Ahmed . Yaş 9
Diğer oğlu Osman oğlu Süleyman. Yaş 4
Oğlu Mehmed oğlu Ahmed. Tevellüd (doğum) 1276
Oğlu Ahmet oğlu Osman . Tevellüd (doğum) 1278

Hane 2
Rençber Abdibeyoğlu Orta boylu sarı bıyıklı Osman oğlu Mehmed. Yaş 30
Oğlu Mehmet oğlu Receb . Tevellüd (doğum) 1272 Fevt (ölüm) 1275

Hane 3
Rençber Suhteoğlu Orta boylu ter bıyıklı Mehmed oğlu Osman . Yaş19
Karındaşı orta boylu şabb-ı emred Mehmed oğlu Mehmed. Yaş 15
Oğlu Osman oğlu Receb . Tevellüd (doğum) 1274 (ölüm) Fevt 1275

Hane 4
Rençber Suhteoğlu Orta boylu ak sakallı Halil oğlu Hüseyin. Yaş 55

Hane 5
Rençber Suhteoğlu Kısa boylu kır sakallı Hüseyin oğlu İsmail. Yaş 45
Oğlu Hüseyin oğlu Ali . Yaş 4
Diğer oğlu Hasan oğlu Hasan. 3 aylık

Kaynaklar -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1: Akyürek Şahin N.E., "Zwei Neue Inschriften Für Hosios Kai Dikaos", OLBA, pp.267-280, 2010

2:-T.C B.D.A.G.M.-( B.O.A)- Maliye Varidat Muhasebesi Temüttüat Defteri- Defter no:4898
3:Hicri. 1311/Miladi 1894 Yılına ait Tapu Defterleri-
4:V.Gordlevski-Anadolu Selçuklu Devleti- (çev. Azer Yaran)-Onur Yayınları-Ankara-1988-Sayfa 133-134
5:Cevdet Türkay Osmanlı İmparatorluğunda Oymak Aşiret ve Cemaatlar –İstanbul-1979
6: Kaynak- D.İ.E . Ankara

23/07/1932 tarihli Gaziler köyü sınır haritası

Gaziler Köyü 1937 Yılı Eski ve Yeni Mevki adları

<< Ana sayfaya Geri Dön <<

Yorumlar

Bu Habere Yorum Yazın