Gökçebey’e 1932 Yılında Kimya ve Demir Sanayi Kurma Tetkikleri
Son günlerde paylaştığımız Gökçebey (Tefen) tarihi ile ilgili yazılarımızı bazı okurlarımız  geçmişe bakma geleceğe bak diye eleştirilebilir, Ne olduğumuzu biliyoruz. Geçmişini yok sayarak geleceği düşünenlerden değiliz. Tarih bilinci, geleceğe taşır günü. Geçmişin farkında olan, gelecekten endişe etmez. Geçen gün bir yerde okumuştum ve her kim demişse, güzel söylemiş  " Geleceği yazanlar, geçmişine sadık kalanlardır. "  diye
 
Neyse konumuza dönelim…
1925 yılı Aralık ayında Profesör Granigg Zonguldak havzasında Demir Çelik fabrikası kurulması ile ilgili hazırladığı bilimsel raporunda Zonguldak havzasında Demir çelik fabrikasının kesinlikle kurulması tavsiye etmiş, Üç ay içinde. Profesör Granigg görüşleri istinaden Demir çelik sanayinin tesisine dair kanun 17.3.1926 yılında TBMM’ce kabul edilmiştir.
 
1932 yılında Sovyetler Birliğinden getirilen teknik heyet başkanı Prof. N. Yuşkeviç “Türkiye Kimya ve Demir Sanayinin tesis ve inkişafı ( Gelişimi ) temin edecek ana hatlar” hakkında bir rapor hazırlar ve İktisat Vekaletine ( Ekonomi Bakanı) sunar. Yuşkeviç’in Raporunda Kimya ve Demir sanayinin en uygun yeri olarak Gökçebey’i (Tefen) gösterir.
 
Aşağıdaki yazıda geçen Gökçebey’in eski adı olan Tefen 1964 yılında resmi gazetede yayınlanarak Gökçebey olarak değiştirilmiştir.
 
 Prof. N. Yuşkeviç raporunda Kimya ve Demir sanayinin yerini şöyle belirtmektedir.
 
 “ Kimya sanayinin yerini bihakkın tayin için hesaba giren müteddit amirleri evvelce zikredilmiş ve dördüncü fasılda Demir sanayi ile kimya sanayinin irtibatındaki faideleri göstermiştik. Bundan başka aynı fasılda DEMİR SANAYİİ İÇİN EN MÜSAİT YER OLARAK FİLYOS- IRMAK DEMİR YOLU ÜZERİNDE TEFEN (GÖKÇEBEY) İSTASYONU gösterilmiştir. Bu yer bence askerlik bakımından kafi derecede emindir.Eğer daha fazla emniyet aranırsa demir yolu Karabük’e kadar yukarı doğru takip olunabilir. Fakat bu vaziyet İktisat ve teknik bakımından Tefen’ e (Gökçebey) nazaran daha az müsaittir.
 
Kimya sanayinin yaratılması için Tefen (Gökçebey) havalisinin çok müsait olduğunda ısrar edilmelidir. Külliyetli kömür istihlak eden kimya sanayine burada çok iyi şerait altında lazım olan kömürü bulmak mümkündür. Kok da aynı şeraitle elde edilebilir. Tefen’ e ( Gökçebey) çok ucuz elektrik cereyanı gönderebilir.
 
 Bu izahattan anlaşılıyorki demir sanayinin yanında kimya sanayinin Tefen’ deki (Gökçebey) yeri çok faydalıdır. Karabük’teki yer ise Tefen’ e (Gökçebey) nispetle daha gayri müsaittir.
 
O halde netice olarak demir ve kimya sanayi için en (Raporda bu kısmı büyük harf yazmış)MÜSAİT YER TEFENDİR. Bu olmadığı takdirde askeri emniyet daha içerilere gitmesi icap ettiriyorsa Karabük’tür Yalnız bu sonucu için (Karabük) ilk tesisat masrafı daha yüksek olacaktır” der ve nedenlerini madde madde yazar.
 
7. Sayfada tekrar Tefen’den bahseder
Deniz kenarında kurulan bir fabrika istihsali ideal şartlarını tahakkuk ettirecektir. Fakat burada harp zamanında düşman toplarının mermilerine maruz kalır. Bunun için sahilden kafi derece uzaklaşarak memleketin müdafası ile iktisadi zaruretleri telif eden mutavassıt bir çareyi hal bulmak icap eder. Demir sanayi fabrikalarını Filyos- Irmak demir yolu üzerinde ve Zonguldak’tan pek uzak olmayan bir yerde kurmak münasiptir. Bu havaliyi gezdim demir yolu sahilde Filyos’tan hareketle aynı isimdeki çayı takiben ve Filyos’tan 36 km mesafede bulunan Tefen (Gökçebey) istasyonuna kadar münbit bir vadiye dalıyor ve Tefen’ den sonraki arazi Karabük’e kadar çok dağlık ve fabrika inşasına gayri salihtir. Tefen’e (Gökçebey) kadar olan vadide fabrikaları yerleştirmek için çok güzel sahalar var bence en iyileri denizden 30-32 kilometre mesafede Tefen istasyonundan dört beş km uzakta Zonguldak Tefen hattının iltisak noktasındaki yerlerdir. Bu nokta sahilden 30 km uzak olduğu için askerlik bakımından oldukça emin ve suyu da çok bol ( Asgari saniyede 15 m3) dir. Kömür havzası da buradan Zonguldak Tefen yolunda 35 kilometre mesafede dir. Elektrik kudreti yüksek tevettürlü hatla ucuzca Zonguldak’tan temin edilebilir.
 
Prof .N.Yuşkeviç  Raporunda Karabük’e giderek orada da tetkikler yapar ve raporun sonuna şu cümleyi ekler “Karabük’te fabrikaların İktisadi şartları Tefen’e (Gökçebey) nispetle daha gayri müsait olacaktır. Bu esas noktayı gözden uzaklaştırmamalıdır.
 
1.11.1932 Prof. Yuşkeviç
 
Kimya ve Demir sanayi Tefen’e (Gökçebey) değil de Karabük’e neden kurulmuş. Bakın bu konuda Fevzi Engin  Zonguldak’ta Sanayileşme ve Sosyal değişim (1923-2000) ( 2004)adlı Doktora tezinde şöyle yazmış.
 
Gökçebey’in eski adı .1933 planında yer seçimi Tefen olarak belirtir. Mareşal Fevzi Çakmak seçilen yeri incelemek üzere Ankara’dan uçağa binip yöreyi gözüyle görmek ister. Nasıl olduğu, na zaman olduğu kesin olarak bilinmeyen bir şekilde Uçakla çevrede geniş turlar atılırken Uçak bir hava boşluğuna düşer. Hava boşluğunun yeri saptanır. Bulunan yer Safranbolu kazasına bağlı Öğlebeli köyünün 13 hanelik mezrasıdır.İşte bu nokta havadan bir taarruza da zorlaşacaktır. Çünkü hava boşluğu uçaklara irtifa kaybettirerek bir bombalama teşebbüsünü zorlaştıracaktır.
Yer seçimi kararının askeri gerekçelere dayandığı resmi kaynakçalarca ayrıntıya girmeden kabul ediliyor. Şöyle ki ; “Daha sonra askeri nedenlerle tesis kurulması gereken yerden Tefen’den (Gökçebey) 100 km içeride Karabük’te kurulmuştur”

  
 
Facebook'ta Paylaş...

Haber Tarihi:2014-12-15
Bu haber 1661 kez okunmuştur...

 
  İstatistik
  Dün : 1479
  Bugün : 1645
  Toplam: 4614126
   Online :

  81 konuk,

 
Tefen67.com

<< Ana sayfaya Geri Dön <<

Yorumlar

Henüz Hiç Yorum Yazılmamış.

Bu Habere Yorum Yazın

ELEŞTİRİYE EVET HAKARETE HAYIR!...
Yorum köşemiz düşüncelere zenginlik katmak için hizmet vermektedir.
Adı Soyadı :
Email :
Mesajınız :
Güvenlik Doğrulama